109.Lập trường của Giáo hội Công giáo về việc Sùng kính Đức Mẹ Maria

 

Hỏi:

Người ta kết tội Giáo Hội Công Giáo chúng ta là tôn thờ Đức Mẹ, vậy xin Cha cho chúng ta biết chủ trương của Giáo Hội về việc tôn kính Đức Mẹ; đồng thời, cũng xin Cha giải thích cho chúng con hiểu biết sự khác giữa từ ngữ Tôn Thờ, Biệt Kính và Tôn Kính, để mọi người được vững tâm trước sự chống đối.

(một người trẻ, Cali)

 

Đáp:

(Tài liệu giải đáp câu này dựa theo Thánh Công Đồng Chung Vaticanô 2, Hiến Chế Tín Lư Về Giáo Hội (Lumen Gentium -Lg), Bản dịch Việt Ngữ của Giáo Hoàng Học Viện Piô X, Chương 8 Đức Nữ Trinh Maria Mẹ Thiên Chúa Trong Mầu Nhiệm Chúa Kitô và Giáo Hội)  

 

Những điều cần lưu ư trước:

            1. Giáo hội Công giáo luôn nh́n nhận Chúa Kitô là Vị Trung gian duy nhất, cao cả giữa Thiên Chúa Cha và nhân loại.

(Chúng ta chỉ có một Đấng Trung Gian duy nhất, …giữa Thiên Chúa với nhân loại, đó là Chúa Giêsu Kitô làm Người, đă dâng ḿnh làm giá chuộc mọi người)" (1Tm 2,5-6). (Lg 60)

       2. Đức Mẹ Maria là Mẹ Thiên Chúa và Mẹ Nhân loại không lấn át vai Trung gian của Chúa Kitô.
(V
ai làm mẹ của Đức Maria đối với loài người không làm lu mờ hay giảm bớt vai tṛ trung gian duy nhất của Chúa Kitô chút nào, trái lại c̣n làm sáng tỏ mănh lực của sự trung gian ấy, theo ư định nhân lành của Thiên Chúa, và bắt nguồn từ công nghiệp dư tràn của Chúa Kitô) (Lg 60)

       3. Giáo hội kêu cầu Đức Mẹ là: Trạng Sư, vị Bảo Trợ, Đấng Phù Hộ và Đấng Trung Gian . Tuy nhiên phải hiểu các tước hiệu ấy thế nào để không thêm bớt ǵ vào vinh dự và quyền năng của Đấng Trung Gian duy nhất.
(Sau khi về trời, vai tṛ của Đức Mẹ trong việc cứu độ không chấm dứt, nhưng Ngài vẫn tiếp tục liên lỉ cầu bầu để đem lại cho chúng ta những ân huệ giúp chúng ta được phần rỗi đời đời . Với t́nh từ mẫu, Ngài chăm sóc những anh em của Con Ngài đang lữ hành trên dương thế và đang gặp bao nguy hiểm, thử thách, cho đến khi họ đạt tới hạnh phúc quê trời.(Lg 62)

 

A. Việc Tôn Kính Đức Nữ Trinh Trong Giáo Hội Công giáo.   

Lập trường:

       1-"Nhờ hồng ân Thiên Chúa, Đức Maria được tôn vinh, sau Chúa Con, vượt trên hết các thiên thần và loài người, v́ Ngài là Mẹ rất thánh của Thiên Chúa và đă tham dự vào các mầu nhiệm của Chúa Kitô; do đó Ngài đáng được Giáo Hội tôn vinh và đặc biệt sùng kính (Lg 66).

       2-"Giáo Hội đă chấp nhận nhiều h́nh thức sùng kính Mẹ Thiên Chúa, trong giới hạn của giáo lư lành mạnh và chính thống, tùy theo hoàn cảnh, thời gian và nơi chốn, hợp với tính khí cùng tinh thần của tín hữu; những h́nh thức ấy, qua việc tôn vinh Mẹ, cũng làm cho tín hữu nhận biết đúng đắn, yêu mến, làm vinh danh, và tuân giữ giới răn Chúa Con. (Lg 66).

       3- "Giáo Hội khuyến khích hết mọi con cái hăy nhiệt tâm phát huy ḷng sùng kính Đức Nữ Trinh, nhất là trong phụng vụ. (Lg 67).

       4- "Giáo hội coi trọng những việc đạo đức nhằm suy tôn Đức Mẹ đă được quyền Giáo Huấn Giáo Hội cổ vơ qua các thế kỷ, cũng như tuân giữ những quyết định các thời đại trước về việc tôn kính ảnh tượng Chúa Kitô, Đức Nữ Trinh và các Thánh . (Lg 67)

       5- "Giáo hội khuyến khích các nhà thần học và những người rao giảng lời Chúa, khi xét đến phẩm chức phi thường của Mẹ Thiên Chúa.

Nhưng:

1/Giáo hội căn dặn "hăy cẩn thận tránh mọi tư tưởng phóng đại sai lầm, cũng như mọi tư tưởng hẹp ḥi quá đáng về Đức Mẹ" (Lg 67)  .

2-/Giáo hội khuyên "học hỏi Thánh Kinh, các Thánh Giáo Phụ, các tiến sĩ và học hỏi các phụng vụ trong Giáo Hội, dưới sự hướng dẫn của quyền Giáo Huấn, hăy làm sáng tỏ đúng mức những chức vụ và đặc ân của Đức Trinh Nữ;

3-/ "hăy cẩn thận tránh xa mọi lời nói hay việc làm có thể làm cho các anh em ly khai hay bất cứ ai khác hiểu sai giáo lư đích thực của Giáo Hội về Đức Mẹ".

4/Nhớ rằng: Ḷng tôn sùng chân chính không hệ tại t́nh cảm chóng qua và vô bổ, cũng không hệ tại một sự dễ tin phù phiếm, nhưng phát sinh từ một đức tin chân thật. Đức tin dẫn chúng ta đến chỗ nh́n nhận địa vị cao cả của Mẹ Thiên Chúa, và thúc đẩy chúng ta lấy t́nh con thảo yêu mến và noi gương các nhân đức của Mẹ chúng ta. (Lg 67) 

(Cần để ư số 4 này kẻo rơi vào ḷng sùng kính "t́nh cảm" loáng thoáng, không bền vững trong đức tin chân thật.

Cũng có những người  dễ tin sự lạ về Chúa hoặc Đức Mẹ hiện ra nơi này nơi kia, tuyên bố lung tung vượt cả phán quyết của Quyền bính Giáo hội, gây cớ cho người ngoại chê cười)

 

Kết:

Đức Mẹ Maria, niềm cậy trông, an ủi:

"Ngày nay Mẹ Chúa Giêsu đă được vinh hiển hồn xác trên trời, nhưng Ngài vẫn là  dấu chỉ của ḷng cậy trông và niềm an ủi cho dân Chúa đang lữ hành (Lg 68).

Hăy tha thiết khẩn nguyện cùng Đức Mẹ Maria:

"Tất cả mọi Kitô hữu hăy thiết tha khẩn nguyện Mẹ Thiên Chúa cũng là Mẹ loài người, để như Ngài đă trợ giúp Giáo Hội sơ khai bằng lời cầu nguyện của ḿnh, th́ ngày nay được tôn vinh vượt trên các Thần Thánh trên trời, Ngài cũng cầu bầu cùng Con Ngài trong sự hiệp thông toàn thể các Thánh cho tới khi mọi gia đ́nh dân tộc hoặc đă mang danh hiệu Kitô hữu, hoặc chưa biết Đấng Cứu Chuộc ḿnh, đều hân hoan đoàn tụ trong an b́nh và ḥa thuận, hợp thành một dân Thiên Chúa duy nhất, hầu vinh danh Ba Ngôi Thiên Chúa rất thánh và không phân chia (Lg 69).

 

Xin tặng bạn lời quí hóa này:

"Những tôi tá của Mẹ Maria nhất định sẽ được cứu rỗi" (Th. Anphongso)

"Nếu có tâm t́nh kính ái Mẹ Đồng trinh Maria, th́ dầu cho tội lỗi ngập trời lụt đất cũng không thể hư mất đời đời được". (Th. Hilario)

"Ai không kêu cầu Mẹ trong cuộc sống, sẽ không bao giờ được nước trời". (Th. Bonaventura)

 

B. Sự khác biệt giữa Tôn thờ, Biệt kính, Tôn kính

Theo sách Tự điển Phụng vụ Công giáo: Có 3 cấp bậc :1-Tôn thờ, 2-Biệt kính, và 3-Tôn kính.

1. Tôn thờ:  cấp cao nhất chỉ dành cho Thiên Chúa.  

"Ngươi sẽ thờ lạy Chúa, Thiên Chúa của ngươi" (Mt 4,10). Thờ lạy Thiên Chúa, cầu khẩn Ngài, kính dâng Ngài việc phụng tự xứng đáng, chu toàn những lời hứa và những lời khấn của ḿnh, đó là những hành vi của nhân đức thờ phượng, và cũng là những hành vi của việc tuân giữ điều răn thứ nhất.

(Trong tiếng Hy Lạp latreia có nghĩa là phục vụ. Động từ này chỉ công việc phục vụ có tính cách phụng vụ dành cho một ḿnh Thiên Chúa, tức là việc thờ lạy.  Chẳng hạn, khi tôn thờ Thánh Thể Chúa Kitô, giáo hội dạy bái gối hay quỳ gối).

2. Biệt kính: dưới cấp Tôn thờ, dành cho Đức Mẹ Thiên Chúa (Lg 66)

(Riêng đối với Đức Maria, có việc biệt kính để tôn vinh Người. Việc tôn kính đặc biệt ở đây khác hẳn với việc tôn thờ, thờ lạy, chỉ dành cho một ḿnh Thiên Chúa như nói trên).

 

     3. Tôn kính: dưới cấp Biệt kính , dành cho các Thiên thần, các thánh

(Trong ngôn ngữ thần học, tôn kính là việc phụng tự dành cho các thánh: đó là thái độ kính trọng, phó thác, gắn bó, được diễn tả bằng nhiều cách phục vụ, kinh nguyện và cử chỉ đạo đức. Các ngày lễ và các hành vi phụng vụ khác nhằm biểu dương các thánh cho thấy toàn bộ việc tôn kính này).

(Tự điển Phụng vụ, Catholic. Org, Taiwan)

Người Việt nam dành cho Tổ tiên, Ông bà, Cha mẹ sự "Tôn kính" hiếu thảo sâu xa. Ngôn ngữ dân gian thường nói "thờ cha kính mẹ", để nói lên ḷng hiếu thảo của phận con cháu, nhưng không là lối nói thần học đạo Công giáo như trên.

(Linh mục. Đoàn Quang, CMC)