168. Con cái tuổi dậy th́

(Mail của bà mẹ có con tuổi "dậy th́")

Hỏi: 

Con có đứa con đang tuổi dậy th́, ba hồi thế này, ba hồi thế nọ, không sao hiểu được nó, khó chịu, tự ái, bí ẩn, sao lại như vậy, hồi nhỏ nó rất ngoan?

(Người mẹ trẻ...)   

Đáp:

 Tuổi dậy th́ (Puberty) là thời kỳ chuyển tiếp từ giai đoạn trẻ thơ sang giai đoạn trưởng thành, là thời kỳ trẻ không c̣n là trẻ, nhưng nó vẫn chưa là người lớn....

Tuổi dậy th́ nằm trong tuổi tiếng Anh gọi là Teen age (từ 13-19). Trong giai đoạn tuổi teen này, thân xác và tâm linh các em thay đổi rất nhiều. Cha mẹ khó mà biết được, v́ nhiều khi nó quá trái ngược nhau. Cha mẹ rất cần thực thi đức Nhẫn nhục, mới an ḷng, an cửa an nhà.

Nhớ bài học về Chúa Giêsu, khi lên 12 tuổi đă làm và nói những câu làm cha mẹ Người đau khổ thế nào. Người đă ở lại trong Đền thờ mà không nói trước cho cha mẹ biết. Khi cha mẹ t́m thấy, Mẹ Người than "Cha con và Mẹ đă đau khổ t́m con". Người không sorry, lại c̣n nói: Cha mẹ t́m con làm ǵ?...(Tin mừng theo Luca 2, 41-49).

Các cha mẹ nên gẫm chuyện này để kiên tâm cầu nguyện, phó dâng con cho Đức Mẹ, nhịn nhục con cái trong tuổi dậy th́. 

Xin tặng các cha mẹ ít điều t́m hiểu về tuổi dậy th́: 

TUỔI DẬY TH̀.  (Tuổi mâu thuẫn) 

             Tóm tắt tư tưởng của Stanley Hall (nhà Tâm lư giáo dục người Mỹ) trong 12 điểm tương phản: 

            1. Hăng hái, lười biếng: thiếu niên dậy th́ làm việc không liên tục, chia thành từng quăng. Lúc này hoạt động hăng hái, không đếm xỉa đến sức khỏe, dễ mắc chứng lao lực, lúc khác lại lười biếng, ngại làm việc, hoặc không thể làm việc được như trước, v́ đă gắng sức quá trong khi bồng bột. Vả lại những biến động trong thân xác cũng làm kiệt sức, làm mỏi nệt thần kinh, gây trạng thái nhọc nhằn, chán ngán hoạt động. 

            2. Vui vẻ, buồn nản: Tuổi dậy th́ dễ vui mà cũng dễ buồn, có khi chỉ v́ một căn cớ không đâu, đang vui như hoa nở, bỗng lại ủ dột như nghĩa địa chiều thu. Ngay đến chính nạn nhân cũng không biết lư do tại đâu. Những trang nhật kư cho chúng ta thấy tâm hồn thiếu niên thiếu nữ theo thời tiết, với bất cứ biến cố nào xẩy ra nơi vạn vật trong vũ trụ như thông cảm với tâm hồn chúng. 

            3. Quảng đại, Ích kỉ: Tuổi dậy th́ vừa quảng đại, vừa ích kỷ. Trong lúc hào hứng có thể rất hy sinh, ghét ích kỷ, nhưng nhiều khi không ngần ngại chà đạp quyền lợi của tha nhân. 

            4. Khoe khoang, chán nản: Tuổi dậy th́ ích kỷ, tự kiêu tự phụ, ưa khoe khoang, dễ xúc động về những lời khen chê,v́ vinh dự, nhưng cũng dễ chán nản khi gặp một trở lực nhỏ. Chúng tưởng ḿnh thiếu năng lực và hành động như người nhát đảm. Rồi tạo ra cho ḿnh một mối sầu u uất không muốn thổ lộ cho tha nhân. Để vơi sầu, chúng ghi đầy những trang nhật kư hoặc t́m an ủi và nghị lực nơi Thượng Đế. 

            5. Thần lành, thần dữ: Tuổi dậy th́ vừa muốn làm thiên thần vừa muốn làm Satan. Một đàng muốn sống hợp luân lư,phong tục, một đàng có khuynh hướng thỏa măn dục vọng, lư do rất dễ hiểu v́ ưchí chúng chưa phát triển đủ, lại bị lôi kéo mănh liệt bởi những khuynh hướng mới vừa đột nhập tâm hồn khiến chúng khó t́m đủ nghị lực mà thắng lướt cám dỗ. 

            6. Yên tĩnh, ồn ào: Tuổi dậy th́ có lúc ưa sống yên tĩnh tịch mịch, lúc lại rạo rực muốn đi t́m bạn bè. H́nh ảnh những người bạn cũ luôn luôn ám ảnh chúng, mong muốn gặp mặt. 

            7. Cao thượng, thô bạo: Tuổi dậy th́ không có t́nh cảm duy nhất: lúc cao thượng, lúc thô bạo. 

            8. T́m kiếm, bỏ xó: Tuổi dậy th́ thắc mắc mọi vấn đề. Chúng muốn t́m hiểu tất cả, nhưng rồi lại thờ ơ với mọi cái, ngay cả vấn đề chúng chú trọng nhất như danh vọng học hành. 

            9. Chấp nhận, khinh chê: Thiếu niên dậy th́ mê man đọc sách có tính cách thụ động, nhận những tư tưởng của tác giả. Nhưng rồi lại hoạt động và phê b́nh khinh chê những kiến thức ấy. Sẵn có thiên kiến và tư tưởng cố chấp, chúng bịt tai trước lời bàn căi của tha nhân. 

            10. Cấp tiến, lạc hậu: Tuổi dậy th́ là tuổi cách mạng, muốn đả phá và đổi mới trật tự sẵn có. Nhưng rồi lại bảo thủ yêu cổ tục: V́ phán đoán và trí óc c̣n non nớt. 

            11. Hướng ngoại, hướng nội: Tuy giác quan dậy th́ khiến cho thiếu niên nhiều kiến thức mới và đầy đủ hơn, nhưng trí khôn cũng t́m hiểu và suy luận mọi vấn đề, thích đi sâu vào cơ cấu nội tại. 

            12. Khôn ngoan, khờ dại: Sau cùng, tuổi dậy th́ vừa khôn ngoan vừa khờ dại, nhiều khi tỏ ra sáng suốt, thông hiểu và có óc xác thực, trái lại có lúc dớ dẩn hành động như người thiếu lương tri. 

 (Huỳnh Đức Quang - Đời đương lên)