78.Chúa nhật mời cha khách dâng lễ giỗ tại nhà riêng có phải xin...

Hỏi: Gia đ́nh con nhập giáo xứ Việt Nam. Nhân ngày giỗ bố, chúng con mời một cha khách đến nhà làm lễ giỗ vào Chúa Nhật. Có người nói: Chúng con phải xin phép cha xứ, và lễ tại nhà không thay thế thánh lễ Chúa Nhật được. Chúng con có hỏi cha ḍng, và được cha trả lời: Cha sẽ làm lễ Chúa Nhật (Bài Đọc & Phúc Âm... của lễ Chúa Nhật), và ư lễ sẽ cầu theo ư của gia đ́nh xin. Thánh lễ này có thể thay thế lễ Chúa Nhật.

Vậy lời cha khách có đúng với Giáo luật không? Mỗi lần mời cha khách đến làm lễ ở nhà có phải xin phép cha xứ chúng con trực thuộc không? Nếu thánh lễ làm ở nhà như trường hợp nêu trên không được thay thế lễ Chúa Nhật, th́ chúng con có phải xưng tội bỏ lễ Chúa Nhật ở trên không? 

Đáp: Vấn đề này liên quan đến luật chung Giáo hội, cũng như luật địa phương của giáo phận.

Luật chung Giáo hội buộc giáo dân dự lễ Chúa nhật và các lễ trọng (khoản 1246), kiêng việc xác (khoản 1247), chỉ định nơi dự lễ (khoản 1248):

"Ai tham dự thánh lễ, cử hành theo lễ nghi Công giáo bất cứ ở đâu, hoặc vào chính ngày lễ hay vào chiều ngày trước lễ, th́ người ấy đă chu toàn việc buộc dự lễ".

"Ngoài luật chung theo giáo luật trên, c̣n có những luật địa phương theo giáo phận, buộc những người thuộc về giáo phận ấy (ṭng thổ, chứ không ṭng nhân).

"Các người lữ khách không bị bó buộc giữ những luật lănh thổ ở nơi họ đang ghé qua, ngoại trừ những luật nhằm bảo vệ trật tự công cộng, xác định các thể thức của các hành vi, hay liên can đến các bất động sản nằm trong lănh thổ" (Gl khoản 13)

Xét theo nguyên tắc giáo luật nêu trên:

Cha Ḍng là khách có quyền làm lễ ở tư gia, miễn là làm "nơi xứng đáng, trên bàn sạch sẽ, trải khăn thánh…" như giáo luật dạy (Giáo luật 932). Cha làm bài lễ Chúa nhật và ư chỉ cầu cho người quá cố trong ngày giỗ. Những người con cháu trong nhà và bạn bè.. có quyền dự lễ ấy như lễ Chúa nhật để cầu cho người quá cố. Không phải xưng tội bỏ lễ Chúa nhật.

    Nhưng xét theo luật địa phương, cũng có giáo phận chỉ rơ rằng: "ngày Chúa nhật không được làm lễ tại tư gia". Luật này không nói về thành lễ (valid), nhưng nói về phép lễ (licit). Trong trường hợp ấy, để cho êm đẹp, gia đ́nh nên tŕnh bày với cha xứ để đôi bề cha-con êm đẹp. Nếu cha xứ xê xếp được được như ư gia đ́nh th́ tốt, nếu không được, th́ gia đ́nh chuyển sang ngày khác, chẳng hạn: chiều thứ Bảy. Có chút t́nh th́ lư nào cũng ra đẹp hết.

Cũng có trường hợp, gia đ́nh có chuyện "căng thẳng" với cha xứ, nên gia đ́nh không muốn xin, không muốn mời cha xứ đến nhà ḿnh. Trong trường hợp ấy nên khôn ngoan cư xử, đừng để khó cho cha khách. Cha khách tạm thời đến rồi đi, không có trách nhiệm luôn với gia đ́nh đă thuộc giáo xứ, cha xứ có nhiệm vụ theo lư lo cho mọi phần tử trong gia đ́nh ḿnh, người trẻ cũng như người già, khi sống cũng như khi chết…như các cha vẫn làm.