Ngày 10 tháng 7

1-Thánh Phêrô NGUYỄN KHẮC TỰ
Thày giảng, 32 tuổi
(1808 - 1840)

        (bị bắt tháng 7-1838, xử giảo 10-7-1840 tại Quảng Bình)

           1. Chiếc khăn làm chứng :Cuộc tử đạo của Thánh Phêrô Tự là một biểu hiện sâu xa mối tình thầy trò, mối tình cha con tinh thần trong Giáo Hội. Ngày 31.7.1839, sau khi quân lính bắt được linh mục thừa sai Boric Cao, các tín hữu sợ liên lụy nên làm ngơ như không quen biết. Nhưng thầy giảng Tự lẽo đẽo đi theo đám lính, vừa khóc lóc vừa xin theo gót thầy mình. Quân lính thấy thế sinh nghi, bắt thầy đưa đến trước mặt vị thừa sai. Cha Cao vì không muốn thầy liên lụy, liền giả bộ không hề biết “người thanh niên” này là ai, sau lại tình nguyện bỏ tiền ra để chuộc tự do cho anh ta.
            Nhưng thầy Tự đã quyết tâm thực hiện ý định của mình khi làm điều đó. Thầy tuyên bố thẳng mình là đệ tử của người bị bắt, và năn nỉ với ngài: “Xin cha cho con theo cha đến cùng”.

Trước thái độ chí tình, vị linh mục xúc động, tháo chiếc khăn quàng, xé làm hai, trao một phần cho người môn sinh, cũng là cộng tác viên đắc lực nhiều năm qua và nói: “Cầm lấy, thầy hãy giữ lấy nó làm bằng chứng cho lời thầy đã hứa”.  Thầy Tự đã giữ miếng vải đó suốt hai năm trời cho đến ngày tử đạo, trong đó gần bốn tháng cùng bị giam với người cha linh hồn.

            2. Thân thế : Phêrô Nguyễn Khắc Tự sinh năm 1808, tại Ninh Bình, thời Vua Gia Long. Từ nhỏ cậu Tự đã được vào nhà Đức Chúa Trời, rồi trở thành thầy giảng theo giúp linh mục Borie Cao. Trong bốn năm giúp cha Cao, thầy tỏ ra rất nhiệt tình, tận tụy và hiền từ. Khi cha Cao bị bắt, thầy đi theo, bị bắt, bị đánh, bị tra khảo.

Những cuộc tra khảo, đòn vọt và ép buộc quá khóa như thế cứ tái diễn nhiều lần trong bốn tháng.
            Ngày 24.11.1838, thừa sai Dumoulin Cao (bấy giờ đã nhận được sắc phong giám mục) cùng hai cha Điểm và Khoa bị điệu đem đi xử tử. Cũng trong bản án đó, thầy Tự và ông Năm Quỳnh được vua Minh Mạng phê như sau:
            “Tuy không phải là đạo trưởng, nhưng hai kẻ này cũng mù quáng cố chấp không kém, nên cũng thuộc vào số những kẻ đáng cho trẫm ghét bỏ. Do đó, cả hai bị kết an xử giảo, nhưng chưa xử ngay”.
           

           3. Theo Thầy đến cùng: Thấm thoát gần hai năm trôi qua, thầy Tự và ông Năm Quỳnh vẫn vững vàng giữ trọn niềm tin của mình. Nhiều lần được đưa ra trước công đường và bị tra tấn, cả hai người vẫn không thay đổi lập trường.

 Trong thời gian gần hai năm bị giam giữ, Thầy Tự được Cha Ngôn giải tội và cho rước lễ 4 lần. Trong bản án của Thầy Tự có một điểm đặc biệt các quan đã ghi: "Tên Tự, học trò ông Cao, đã không chịu đạp ảnh vì người ta đã cho nó ăn thuốc làm tăng sức mạnh và kiên trì trong lầm lạc. Vì lý do này mà nó không có hy vọng sửa sai". Thuốc làm tăng sinh lực ở đây các quan có ý nói đến Mình Thánh Chúa Kitô mà các tù nhân Công Giáo được linh mục ban cho.

 Trước hết bản án xử giảo của thầy được vua Minh Mệnh đổi thành giảo giam hậu. Sau quan lại xử lại như sau: "Tên Nguyễn Khắc Tự, học trò Cố Cao, không chịu đạp ảnh, thuộc vào hạng cố chấp và bất trị, vậy tôi kết án đánh 100 roi và lưu đầy 3.000 dặm tức là đầy đi Phú Yên, và phải ghi vào má trái hai chữ 'Tả Ðạo’ và má bên phải hai chữ 'Phú Yên'".

Vua Minh Mệnh còn truyền lệnh cho các quan thúc ép chối đạo hai ba lần nữa, nhưng cả hai vị anh hùng, một già một trẻ đã được công nhận là thầy giảng mặc dù ông Năm có gia đình, trung thành xưng đạo thánh cho đến cùng.

Khoảng trưa hôm thứ Bẩy, quan giám sát việc hành quyết đến nhà giam đưa hai vị anh hùng đức tin ra pháp trường. Ông Năm đi trước, Thầy Tự đi sau, nét mặt vui mừng hớn hở vì giờ hạnh phúc đã tới. Thầy Tự nói: "Hồng ơn tôi được như thế này là do bởi một mình Thiên Chúa". Ông Năm nói tiếp: "Vậy chúng ta phải cám ơn Chúa cho đúng, thưa các anh chị em".

Giờ hành quyết đã điểm. Thầy Tự nằm xuống cho lính tròng dây qua cổ. Được lệnh, hai người lính cầm hai đầu giây cùng xiết mạnh, đưa thầy giảng 32 tuổi về hưởng phúc với Chúa Kitô, tại chính nơi đầu người cha linh hồn thầy rơi xuống. Ông Quỳnh cũng bị xử giảo như vậy. Hôm đó là ngày 10.7.1840.