Trung Tâm Hành Hương La Mă, Bến Tre, giáo phận Vĩnh Long

(Nhà thờ La Mă, Bến Tre là một điểm hành hương có nhiều phép lạ do ảnh Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp. Ảnh bị ngâm dưới sông hơn 3 tháng trong thời chiến tranh, được một người vớt lên, ảnh bị hỏng mục nát nhưng từ từ tự nhiên được phục hồi lại cho đến nay)

 

Lịch Sử Họ Đạo La Mă

Bầu Dơi là một cánh đồng rộng mênh mông đă được khai phá, chằng chịt sông rạch, với những cḥm cây lưa thưa, với ít xóm nhà lá của nông dân. Bầu Dơi là ấp của làng Hiệp Hưng, tỉnh Bến Tre, nằm phía sau chợ Sơn Đốc, cách tỉnh lụy Bến Tre 24km.

Phần đông dân Bầu dơi theo Phật giáo, đạo Ông bà,  đạo Cao Đài.

Năm 1930, ông Hạt và gia đ́nh đă đến giáo xứ Cái Bông gặp cha Luca Sách xin theo đạo Công giáo. (Cái Bông cách Sơn Đốc 7 km).

Cha Luca Sách với thầy Phêrô Niềm đến Sơn Đốc cất một nhà dạy giáo lư. Ba tháng sau 10 gia đ́nh gồm 50 người lớn bé được chịu phép Rửa tội. Đó là mùa gặt thiêng liêng đầu tiên trên cánh đồng Bầu Dơi. Giáo dân góp công, góp của xây dựng một ngôi nhà nguyện nhỏ, mái lá vách phên. Cha sở Cái Bông tặng một ảnh Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp lồng trong khung kính đặt trong nhà nguyện.

Năm 1946, nhiều trận giao chiến giữa Việt minh và Pháp, người dân quá sợ phải chạy t́m nơi xa để lánh nạn...

Giáo dân di tản vẫn không quên ảnh Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp c̣n ở lại trong nhà nguyện  hoang vu.

Vào một đêm mờ mịt, ông biện Hạt đánh bạo lén về viếng nhà thờ và đem tượng ảnh giấy Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp về Bầu Dơi. Ông Hạt ôm ảnh về nhà con ḿnh tên là Thành để ngày đêm khấn xin Đức Mẹ thương cứu giúp.

Năm 1948, Bầu Dơi lại bị một trận ruồng bố. Giáo dân lại bỏ chạy. Lần này chạy xa hơn, chạy thẳng lên họ Cái Sơn lánh nạn quan cơn ruồng bố.

T́nh h́nh tạm lắng dịu giáo dân kéo về và khẩn khoản xin cha Phêrô Dư (Cha sở Cái Sơn) nhận lănh lo cho họ Bầu Dơi, thỉnh thoảng đến cho họ được các bí tích.


Ngày 11-11-1949, Đức Cha Phêrô Ngô đ́nh Thục từ Vĩnh Long đến ban phép thêm sức cho họ đạo Cái Sơn, nghe biết t́nh cảnh giáo dân họ Bầu Dơi, ngài vượt khó đến thăm viếng và chúc lành họ đạo. Ngài bổ nhiệm cha Phêrô Dư cha sở Cái Sơn kiêm luôn họ Bầu Dơi. Đồng thời thấy tận mắt cảnh khổ của giáo dân và ḷng nhiệt thành cao độ của họ đạo, Đức cha truyền đổi họ Bầu Dơi thành họ đạo La Mă, một danh xưng đầy ư nghĩa, hướng về dĩ văng huy hoàng của Giáo hội mà cũng hàm ư hy vọng về tương lai.

Sự Lạ La Mă
 

Ngày 02-02-1950, xảy ra một vụ đụng độ lớn trong vùng. Giáo dân bỏ chạy tán loạn. Sau trận ruồng bố họ trở về thấy cảnh nhà cửa tan hoang. Nơi nhà nguyện trưng bày ảnh Đức Mẹ cùng chung số phận và ảnh Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp biến đâu mất.

Ngày 05-5-1950, một bà già theo đạo Cao Đài tên là Vơ thị Liễng, b́ bơm theo con rạch để xúc cá, đụng phải khung ảnh nằm dưới bùn. Khung ảnh được vớt lên. Khung kiếng vẫn c̣n nguyên nhưng tượng ảnh đă phai màu hết, chỉ thấy sắc xám lem lét bùn và có nhiều lỗ rách. Bà già tri hô, nhiều người chạy ra xem. Ông Thành (con ông biện Hạt, theo đạo lúc đầu) cũng đến, xin lại khung ảnh, đem về… treo ngay đầu hè để che nắng đỡ mưa. Nhà ông đă tan nát, c̣n ảnh tượng th́ đen thui thủi… đầy bùn dơ, c̣n ǵ nữa mà kính thờ !

Ông biện Hạt cha ruột của anh Thành đến nhà thăm con, mắng con một mẻ v́ bất kính. Vốn sợ tội, ông đem bức ảnh về nhà, đặt trên tủ thờ trước tấm vách lá giữa nhà.

* Ngày 07-10-1950 lại một cuộc lùng rát diễn ra bất ngờ. Ông Hạt và người con trai chạy không kịp, vội ẩn núp dưới tấm vách lá sau bàn thờ. Tiếng súng vừa êm, ông chạy ra trước tủ thờ để cám ơn Chúa và Đức Mẹ cho tai qua vạ khỏi. Ông khựng lại, nhà ông cũng như bao nhà khác bị đạn xuyên qua tơi bời, duy chỉ có bàn thờ và tấm vách lá sau bàn thờ c̣n nguyên vẹn. Ông nh́n lên bàn thờ và sửng sốt : Bức ảnh Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp ở dưới bùn hơn 3 tháng, phai nhạt hết h́nh, nay bỗng dưng nổi h́nh lên rơ ràng xinh đẹp lạ thường. Hai cha con vừa chứng kiến một phép lạ. Ông la lên : Phép lạ ! Phép lạ ! cả xóm vừa hồi cư, ḿnh mẩy c̣n ướt mèm chạy đến nhà ông Hạt. Tất cả đều nh́n thấy : Ảnh Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp mấy tháng trước mất hẳn h́nh, nay lộ rơ lại, (duy 2 mũ triều thiên trên đầu Đức Mẹ và Chúa c̣n lu mờ. Hai mũ triều này đến ngày 15-8-1951 lễ Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời mới lộ rơ).

Hai d́ phước nhà thờ nghe ông Hạt khoe, cũng đến chứng kiến và nói với ông Hạt : « Đây là một phép lạ, khi vớt Ảnh lên mục nát mờ phai, bây giờ nổi lên rơ ràng tốt đẹp thế này, thật là Đức Mẹ thương ông lắm ».

Sự lạ đồn ra mau chóng. Giáo dân cũng như mọi người rất hồi hởi. Cha Luca Sách, cha sở Cái Bông, người trước đây đă dâng tặng mẫu Ảnh Đức Mẹ cho nhà thờ Sơn Đốc, vớ sự dè dặt thường lệ, đă rước Ảnh Mẹ về đặt tại nhà thờ Cái Bông cho đến ngày 20-6-1951. Trong thời gian đó, cha Phêrô Dư sửa chữa trang hoàng lại nhà thờ La Mă để rước Ảnh Mẹ về lại. Người nới rộng nhà nguyện, xây thêm nhà cha sở nhưng tất cả cơ sở đều lợp lá nghèo nàn.

Cha Phêrô Dư cha sở Cái Sơn kiêm họ La Mă, quyết định với phép Giám mục, tổ chức cuộc rước Ảnh Đức Mẹ từ Cái Bông trở về La Mă, với sự tham dự của giáo dân trong vùng (Ba Tri, Cái Bông, Cái Sơn). Một cha ḍng Chúa Cứu Thế Sài G̣n được mời về giảng tam nhật tại La Mă, dọn ḷng giáo dân nghênh đón Ảnh lạ. Cuộc rước được tổ chức rất trọng thể, có các tôn giáo khác trong vùng tham dự.

Ngày 20 tháng 6 năm 1951, họ La Mă khánh thành ngôi nhà thờ mới, tuy cũng lợp lá sơ sài, nhưng khang trang rộng răi hơn trước.

Lúc 12 giờ trưa, mây đen nghịt trời, mưa đổ nặng hạt. Cuộc rước dự định khởi hành lúc 3 giờ. Trời vẫn mưa, nếu dời nữa th́ khi đến La Mă trời sẽ tối, khách hành hương lại không thể qua đêm ở La Mă… nhưng 3 giờ bỗng trời quang đăng. Ảnh Mẹ được đặt trên 1 chiếc xe, có hàng trăm xe đạp gắn cờ xanh trắng tháp tùng hướng về Sơn Đốc. Đến chợ, một đoàn ghe xuồng chờ sẵn, đón bàn kiệu đặt trên 1 chiếc xuồng máy. Theo sau là ghe xuồng chở khách hành hương từ từ xuôi theo con rạch, hướng về nhà thờ La Mă. Phần lớn giáo dân đi bộ đến trước, ứng trực đón bàn kiệu Đức Mẹ.

Ngày 15 tháng 8 năm 1951, nhân dịp mừng lễ Đức Mẹ Lên Trời lần đầu tiên, kể từ khi Đức Giáo Hoàng Piô 12 ban sắc lệnh phải tin về tín điều Mẹ Lên Trời cả hồn cả xác này, Cha Phêrô Dự xin họ La Mă cho họ chánh xứ Cái Sơn mượn bức ảnh lạ về tôn kính trong một tuần 9 ngày.

Chính ngày lễ Mẹ Mông Triệu, trước giờ hành lễ, người ta rước bức ảnh xung quanh nhà thờ, đến khi sắp đặt bức ảnh lên đài, cha Phêrô Dự đang sắp giảng, ngài nh́n lên bức ảnh cầu nguyện th́ ôi! lạ lùng thay! ngài thấy trong bức ảnh một mũ triều thiên hiện thêm ra trên đầu Đức Mẹ. Ngài nhớ rơ bức ảnh trước đây không có triều thiên. Ngài quay ra chỉ cho bổn đạo thấy sự thay đổi lạ lùng ấy. Hàng ngàn người có mặt ở nhà thờ đều cảm động.

 

Ngày 12 tháng 1 năm 1952 Đức Cha Ngô Đ́nh Thục đến viếng họ La Mă. Sau khi ở nhà thờ về, ngài hỏi cha Dự:

- Ủa! Sao trên đầu Đức Mẹ lại có cái triều thiên từ bao giờ? Lần trước tôi có thấy đâu?

Bấy giờ cha Dự mới kể cho ngài nghe câu chuyện xẩy ra hôm 15 tháng 8 năm 1951. Hiện nay nhiều người c̣n giữ được h́nh chụp bức ảnh trước ngày 15 tháng 8 năm 1951, nghĩa là khi chưa có mũ triều thiên trên đầu Đức Mẹ. Đó là tang chứng rất rơ ràng.

Một điều khác cũng đáng để ư, là khi bức ảnh mới vớt lên, v́ ảnh gắn vào với kính, nên khi gỡ ra thủng nhiều chỗ. Bây giờ chẳng những chân dung Mẹ hiện lên rất đẹp, mà những chỗ thủng trước kia cũng biến mất, chỉ c̣n một lỗ ở phía sau. Tuy vậy mặt sau bức ảnh và trên cái khung gỗ, vẫn c̣n nhiều dấu vết do sự ngâm lâu dưới bùn và nước.

Từ ngày đó khách hành hương đổ về La Mă ngày càng đông. Với phép Đức Giám mục Ảnh Đức Mẹ được cung nghênh đi một vài nơi để giáo dân tôn vinh và kính viếng.


Ngày 12-01-1952, Đức cha Ngô đ́nh Thục, Giám mục Vĩnh Long cùng hai linh mục âm thần đến thăm La Mă. Đức cha quyết định lập Ủy ban để cứu xét về « sự lạ La Mă ». Ủy ban gồm một số linh mục triều và Ḍng.

Ngày 20-10-1952, Bức Ảnh Mẹ được đưa về Cái Bông và khai mạc cuộc điều tra. Những người có liên hệ được mời làm nhân chứng, những người được ơn Đức Mẹ cũng được mời bày tỏ. Hồ sơ điều tra được phúc tŕnh về Ṭa Thánh. Đức Giám mục Vĩnh Long ban huấn dụ cho phép kính viếng Ảnh Đức Mẹ hiện h́nh tại nhà thờ họ La Mă (Bến Tre) và tổ chức các cuộc hành hương. Đức Giám mục cũng chỉ định cha Phêrô Dư làm chánh sở ở luôn tại La Mă. Như vậy là giáo quyền đă mặc nhiên nh́n nhận sự kiện La Mă.

Từ đó, tin Đức Mẹ hiện h́nh đồn ra khắp nơi và người ta tuôn đến La Mă cầu xin Đức Mẹ đông đúc vô ngần. Nhiều người đă tuyên bố ḿnh đă được phép lạ tỏ tường. Trước ḷng cậy trông và sùng kính của dân chúng, Đức Giám Mục Vĩnh Long đă ban một tâm thư huấn dụ như sau:

"Dù Bề Trên chưa đoán định hư thật thế nào, Toà Ta không cấm bổn đạo đến viếng nhà thờ ấy, miễn là sẵn ḷng vâng phục lư đoán Hội Thánh sẽ ra, sau khi đă truy cứu rơ ràng cẩn thận, và miễn là hằng nhớ ḿnh đến viếng nơi thánh ấy cho được cầu nguyện và hăm ḿnh, không phải đi du lịch, ăn chơi sung sướng. Cho nên Ta khuyên lơn ai đi đến nơi ấy- từ hàng Giáo sĩ cho đến bổn đạo thường - như không ăn chay được th́ ít ra kiêng thịt và không dùng các thứ rượu.

Nếu không thức được trót đêm cầu nguyện th́ it là thức một giờ làm giờ thánh hay là lần hạt Mần Côi.

Nếu không thinh lặng được th́ nói nhỏ tiếng, không nên ồ ạt, cợt giỡn v́ là nơi thánh.

Nam nữ không nên trà trộn, nhất là nhựt một chiều rồi. Người nữ phải ăn mặc nết na kín đáo, không nên ḷe loẹt son phấn.

Ta khuyên ai nấy đừng lợi dụng chốn thánh mà buôn bán kiếm lời hoặc phổ khuyến xin khất ǵ.

Muốn cho ai nấy dễ bề chịu các phép Bí Tích th́ Ta ban cho các cha đă có quyền giải tội trong Địa phận ḿnh cũng được giải tội ở La Mă.

Sau hết Ta ước ao cho những kẻ tưởng ḿnh đă được ơn riêng Đức Mẹ ban ở La Mă, th́ tŕnh bày việc ấy cho Cha Bổn sở, tốt hơn là xin giấy chứng minh lương y trước khi đi La Mă và sau khi nghĩ ḿnh được ơn riêng Đức Mẹ cho thuyên giảm bệnh tật rồi, gửi giấy má ấy đến tay cha Sở La Mă.

Làm huấn lệnh này tại Vĩnh Ḷng ngày 11 tháng 2 năm 1952 cũng là ngày Đức Mẹ hiện ra tại Lộ Đức.

Kư tên                      

Phêrô Ngô Đ́nh Thục
Giám Mục Vĩnh Long

 

Giáo dân từ nhiều nơi, nhất là từ Sài G̣n « lặn lội » t́m về chiêm ngưỡng và cầu xin với Đức Mẹ, mà từ đây được mệnh danh là « Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp La Mă».

Ông Nguyễn văn Hạt, người được chứng kiến đầu tiên là một giáo dân chất phác, có sao nói vậy. Ông thuộc nhóm người Bầu Dơi đầu tiên được biết Chúa với một đức tin mạnh mẽ, một ḷng nhiệt thành tông đồ. Ông cũng đă xây dựng nhà thờ đầu tiên Sơn Đốc nơi đặt Mẫu Ảnh Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp, và nhà thờ mái lá vách phên Bầu Dơi, nay là La Mă, nơi ảnh Đức Mẹ được an vị, sau khi phép lạ lộ h́nh xảy ra năm 1950. Một tờ báo Công giáo ở Sài G̣n đă phỏng vấn ông hai lần xa nhau về sự lạ La Mă. Cả hai lần ông đều kể lại mọi chi tiết giống hệt nhau, không thêm bớt.

La Mă, theo lời nhiều người thuật lại, đồng bào bên lương được Đức Mẹ ban nhiều ơn hơn bên Giáo. Họ La Mă trước đây chỉ có hơn 50 nhân danh nay đă lên quá 500.
 

Tại nơi bà Sáu Liễng người Cao Đài t́m thấy khung ảnh, một đài kỷ niệm được xây lên giữa ḍng nước với hàng chữ : «Nơi gặp Ảnh Mẹ ».

Làn sóng hành hương tấp nập đổ về, cha sở La Mă Phêrô Dư, nhờ đó đă có phương tiện xây được ngôi thánh đường xinh xinh, dài 35m, rộng 16m với tháp cao 19m vươn lên giữa mây trời. Lễ khánh thành thánh đường La Mă cử hành trong 3 ngày 12 – 13 -14 tháng Giêng năm 1957 có sự tham dự của 5 Giám mục, hàng trăm linh mục, tu sĩ nam nữ và hàng vạn người lương giáo. La Mă trở thành trung tâm hành hương thứ ba của Việt nam.                                                              
 

La Mă ngày nay

Tuy là một trong ba Trung tâm hành hương của Giáo phận Vĩnh Long nhưng chưa có chương tŕnh tổ chức định kỳ. Cha sở họ đạo Cái Bông kiêm trách nhiệm La Mă. Hàng tuần có Thánh lễ. Các đoàn hành hương nếu được thông báo trước cha sẽ lo liệu cho có Thánh lễ. Thỉnh thoảng vào những dịp quan trọng các cha trong giáo hạt Bến Tre về đây đồng tế.

La Mă có bề dày lịch sử nửa thế kỷ nên có nhiều người đă biết, nay nhớ lại đă về kính viếng khá đông. Ṭa Giám mục rất quan tâm đến trung tâm này. Đường về La Mă nay rất dễ dàng, chỉ c̣n 2km đường hẹp xe ôtô chưa vào được.

Ngôi nhà thờ quư vị thấy trên đây không c̣n được như xưa nhưng có nhiều phần đă xuống cấp, tuy được sửa chữa nhiều lần với kinh phí hẹp. Các cơ sở khác cũng đă được tạm sửa chữa để khách hành hương có thể yên tâm đến viếng thăm.

Ngày 19/7/2007 có một số anh chị em hành hương đến viếng và thấy sự xuống cấp của nhà thờ và đang được sửa chữa, nên đă gửi cho chúng tôi một số h́nh ảnh cho Quư vị được rơ. Nếu ai đă được ơn của Mẹ xin hăy giúp đỡ nhà thờ. Xin Chúa và Đức Mẹ sẽ trả ơn bội hậu cho Quư ân nhân. Hiện nhà thờ do các Soeur Ḍng Mến Thánh Giá Cái Mơn chăm sóc.

(Tài liệu từ trang giao phận Vĩnh Long và Họ đạo La Mă, Bến Tre) (VietCatholicNews 25/07/2007)

---

V́ Trung Tâm Hành Hương Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp La Mă nằm trong ấp Bàu Dơi, quanh năm ngập nước. Đức Mẹ đă thương đoàn con nghèo nàn, bơ vơ nên chọn lộ h́nh trên bức ảnh tàn phai v́ ngâm trong bùn nước hơn 3 tháng trời, để ở lại ban phát ơn lành cho những ai chạy đến với Mẹ. Thế nhưng đường đến với Mẹ thật vất vả gian nan, trước kia chỉ có thể vào nhà Mẹ bằng ghe thuyền, sau th́ đi bộ trên bờ ruộng mấp mô, gặp khi nước lớn phải xăn quần ngang đầu gối mà lội. Dù vậy, ngoại trừ những năm tháng giặc giă chiến tranh, không khi nào vắng bóng con cái tới khẩn cầu cùng Mẹ.

Tới năm 2000 bờ ruộng được nâng cao và trải bêton, xe Honda có thể vào đến tận cửa Đền Thờ Mẹ, như thế đă là nhẹ gánh biết bao cho khách hành hương!

Thời buổi văn minh nhiều phương tiện và số lượng người t́m đến với Mẹ ngày càng nhiều, con đường rộng chưa tới 1,5m vào những dịp Lễ lớn, trở nên quá chật và quá tải, cảnh chen lấn và té mương, nhất là khi các bác tài xe ôm tranh thủ giành mối, làm ngao ngán ḷng người… Chính v́ thế, chúng tôi đă xin phép Đức Giám mục Giáo phận và kêu gọi ḷng hảo tâm của các ân nhân xa gần để xây dựng con đường từ chợ Hưng Nhượng vào Trung Tâm La Mă.

Khởi công từ 01 – 11 – 2010, đến nay con lộ đă hoàn thành và đưa vào xử dụng: toàn tuyến dài 1.665m, chiều rộng 4m, được thiết kế trải nhựa chịu được tải trọng 10 tấn (xe 50 chỗ có thể lưu thông: tuy nhiên đoạn sẵn có từ ngă ba Sơn Đốc vào đến UBND xă Hưng Nhượng, khỏang 1km, là đường giao thông nông thôn cũ và nay cũng đă xuống cấp, nên giới hạn tối đa 3 tấn, chỉ cho phép xe 25 chỗ!)

Con đường hoàn tất được, chúng tôi hết ḷng cảm ơn lời cầu nguyện và ḷng đại độ đóng góp của quí vị ân nhân trong và ngoài nước.