V́ tôi là linh mục

 
 
image

 

image


 
 

V́ tôi là linh mục

Một quư vị bạn đọc gửi đến chúng tôi bài viết với lời chú thích như sau:
Tôi đă viết bài này cách đây vài năm. Với tôi Thiên chức Linh Mục là niềm cao qúi tự hào của người công giáo. Các Ngài đă được Thiên Chúa chọn từ trước và nâng đỡ mọi ngày cho đến ngày đón nhận Thiên chức một cách thánh thiện.
Gần đây được bạn bè giới thiệu trang NVCL, đọc theo dơi cách thận trọng. Cs đánh phá GHVN? Nhưng không, nơi đây tôi t́m thấy nhiều tác gỉa quen thuộc như: LM Pascal Nguyễn Ngọc Tỉnh, anh J.B Nguyễn Hữu Vinh, Alf. Hoàng gia Bảo, Gioan Lê quang Vinh, Hồ học – Trần trung Luận…vv.
Tôi đă tin và tâm đắc những ư kiến trong từng bài.
Tôi bị sốc nặng khi hiểu được hiện t́nh GHVN như giờ. Thật không thể tưởng tượng được có những linh mục, thậm chí GM v́ lợi ích nào đó mà bỏ Chúa để theo satan. Chuyện không thể tin… lại xảy ra ngay trước mặt. (Huynh Nguyen viết phỏng theo bài chủ của Gă Siêu )

 
 
Theo lịch năm thánh th́ ngày 30 tháng 06 kính Thánh Tâm Chúa Giêsu cũng là ngày thánh hóa linh mục. Nhân thể xin viết đôi điều vụn vặt về chuyện này.
Đề tài Linh mục, cho đến bây giờ vẫn c̣n lạ lẫm đối với nhiều người, do vậy lâu lâu nó lại được leo lên sân khấu, phim ảnh hay sách vở. Mỗi lần như thế nó gây nhiều ấn tượng, nhiều chú ư, nhiều ồn ào. Trước 30/4/75, nhà văn nữ Lệ Hằng đă viết cuốn tiểu thuyết “Tóc mây” nói về cuộc t́nh của Tố Kim, cô gái trẻ sinh viên Đà Lạt với Hà Vĩnh Duy, linh mục nhạc sĩ (?).
Tác phẩm này đă tạo nên một cơn lốc dữ dội, lúc bấy giờ gọi là “hiện tượng tóc mây”. H́nh như trước hoặc sau đó không lâu nhạc phẩm “V́ tôi là linh mục” cũng ra ḷ và chuyền làng. Bài hát này đă tạo nên cơn băo cuốn hút luôn linh hồn của các cô gái nhỏ ngây thơ, thậm chí đến “ma sơ” cũng nghêu ngao khi rảnh việc, lúc buồn buồn:

 
image

 

 
V́ tôi là linh mục
Không mặc chiếc áo ḍng
Nên chi đời đau khổ
Nên trót đời lang thang…

 
Diễn giải tâm sự buồn của một linh mục đă trót dại yêu một tín đồ, nên cởi bỏ chiếc áo ḍng mà đi bụi đời?
Từ đó hễ nghe có cuốn truyện nào viết về Linh mục là vội vă đi mua hay mượn về coi cọp, như: “Băo biển” của Chu Văn, “Người mục tử trong sương mù”… Lúc đầu th́ đọc ngấu nghiến v́ ṭ ṃ, nhưng chỉ đọc năm bảy trang là bản thân làm cách mạng, ngáp dài, ngán tận cổ, nuốt không trôi. Bởi v́ ngay từ đầu đă ngửi thấy sặc sụa mùi bôi bác và ư đồ đen tối của tác giả trong luồng. Họ chụp lên đầu những Linh mục tội nghiệp ấy cái mũ “phản động” hay cái mũ “đồi trụy”. Cũng chính v́ những toan tính bẩn thỉu và lộ liễu ấy mà nó mau chóng bị bỏ rơi vào quên lăng, thậm chí c̣n phản tác dụng. Thiên hạ ngày càng thương ông Cha hơn.

 
Xét về nguyên nhân tu tŕ thiên hạ thường bảo: Trốn việc quan đi ở nhà Chùa, chán đời hay thất t́nh đi tu, bởi v́ “tu là cơi phúc, t́nh là dây oan”… Các nhà văn, soạn giả khai thác tận t́nh chủ đề này như: “Hồn bướm mơ tiên. Hay dàn dựng những vở kịch ăn khách như: “Chuyện t́nh Lan và Điệp”, “Lá sầu riêng” v.v.…nên nhạc sĩ P. D. có bài thơ:

 
Ngày em đi lấy chồng
Anh nằm cuộn trong chăn
Như con sâu làm tổ
Trong trái vải cô đơn.

 
Hay thẫn thờ, lang thang, miệng lẩm nhẩm như kẻ mất hồn:

 
Ôi biết nói ǵ cuộc t́nh lớn quá
 
Cuộc t́nh lớn quá ôi biết nói ǵ
Cuộc t́nh quá lớn…

 
Sau cú sốc quá đau v́ cuộc t́nh quá lớn, anh chàng lặng lẽ khăn gói, âm thầm vào nhà ḍng nào đó tu thân cho đỡ lẻ loi. Ơn Chúa tuôn đổ, một thời gian sau, anh chàng được thụ phong Linh mục. Trong ngày lễ mở tay, cô này dắt con ḿnh tới và nói:

 
- Con ạ, gọi cha đi con!

 
Năo nuột!
Cha chớp chớp đôi mắt “mơ huyền” nh́n về chốn xa xăm… Bây giờ mỗi lần nhắc lại chuyện này, linh mục mỉm cười nói với bạn bè: “Nếu không bị cô nàng đá lên đá xuống chắc bây giờ đă là bố cu Ti cu Tèo… chứ đâu có làm cha “thiên hạ” như các bạn thấy đó. Chúa chọn con như sét chọn cây tầm thường.
Quả ư Ngài nhiệm mầu hết xẩy!”.

 
image

 
Bên đạo ta lư do thất t́nh đi tu chẳng phải là không có, nhưng rất hiếm v́ chú nhóc vào chủng viện hay nhà ḍng hồi tóc c̣n để chỏm. Thật khó mà hiểu được v́ sao chú lại đ̣i đi tu? Cũng dễ hiểu thôi! Chỉ v́ thằng nhóc thấy được các “Cụ” đi giầy Tây, ăn bánh Tây, ở nhà Tây. Ra ngoài đường được cả thiên hạ khoanh tay cúi đầu chào:

 
- Con xin phép lạy cha ạ!

 
Có những bậc cha mẹ muốn con cái đi tu cốt để con được nhàn hạ, làm sán lạn tông môn. Như lời hiền mẫu nọ nói với cha phó kia trong cuộc họp hằng tháng:

 
- Đi tu như các Cha, các D́ thế mà sướng, chứ đèo ḅng ở ngoài như chúng con khổ lắm cha ạ!

 
Đôi khi ông bà già đẩy con ḿnh đi tu chỉ thầm mong có ngày thiên hạ gọi ḿnh “ông cố, bà cố” cho le lói đời với người ta. Ấy vậy mà khi chú nhóc giở chứng muốn từ giă đời tu, ông “chuẩn cố” mắng như ri:

 
“Thà làm con chó nhà Đức Chúa Trời c̣n hơn làm vương làm tướng ngoài thế gian”.

 
Những lư do lấn cấn ban đầu, dần theo năm tháng được mài giũa, đẽo gọt, tinh luyện kết tinh thành lư tưởng phục vụ thiên Chúa và tha nhân.
Trong thánh lễ mở tay của cha mới, các vị giảng thuyết thường hùng hổ đến sùi cả bọt mép đề cao vẻ đẹp cao quí của thiên chức Linh mục. Chẳng mấy ai dám cả gan bàn thẳng vào thập tự giá của chức vị này. Làm cho cha mới chỉ thấy bông hồng phía trước mặt mà quên cảnh giác gai nhọn của nó.
Nhưng… tiệc rượu chóng tàn, ngày vui qua mau, vinh quang thoáng chốc. Cuộc sống đời thường phải đối đầu với chướng ngại với thập giá. Các bậc lăo thành thường đề cập đến ảnh hưởng của Linh mục như sau:

 
image

 
Linh mục đạo đức th́ giáo đân loàng xoàng
Linh mục loàng xoàng th́ giáo dân nguội lạnh
 
Linh mục nguôi lạnh th́ giáo dân xấu xa
 
Linh mục xấu xa th́ giáo dân biến thành quỉ dữ

 
Giáo dân luôn bị tụt một bậc so với Linh mục. Cũng dễ hiểu, bởi giáo dân là đệ tử, Linh mục là sư phụ về đàng thiêng liêng. Linh mục là người hướng dẫn. Hướng dẫn sai lầm, lời Chúa dạy như sau: Mù dẫn mù cả hai sẽ rơi xuống hố. Cùng với ư tưởng trên, ta cùng nhau suy nghĩ bài giảng nhân ngày mở tay của cha mới. Đại khái như sau:

 
Hăy cột một chiếc nút để se kết hai đầu v́ Linh mục là trung gian se kết con người với Thiên Chúa.
Hăy xây cầu nối liền hai bờ xa cách v́ Linh mục nối liền Đất với Trời.
Nói cách khác Linh mục là trung gian nối liền giữa Nhân loại và đấng Tối cao. V́ vậy Linh mục một bên phải nắm chặt Thiên Chúa, bên kia nắm chặt bàn tay con người. Đem bàn tay con người đặt vào ḷng bàn tay Thiên Chúa, cho t́nh yêu đơm bông kết trái và ơn tha thứ được tuôn chảy ra. Phải cố gắng giữ vững thế tay trong tay v́ đó là điều mọi người mong đợi nơi các Linh mục. Cái thế tay trong tay Linh mục không có con đường khác để chọn bởi lẽ buông một trong hai Linh mục sẽ không chu toàn chức vụ của ḿnh .
Muốn chu toàn bổn phận Linh mục phải gắn bó với Thiên Chúa. Có gắn bó với Thiên Chúa Linh mục mới đem Chúa đến với mọi người. Muốn đem Chúa đến cho mọi người, bản thân linh mục phải có Chúa trước đă: Có Chúa trong tâm hồn và có Chúa ngay trong cuộc đời v́ Linh mục không thể cho người khác cái ḿnh không có. Linh mục phải chọn Đức Kitô là điểm khởi đầu và kết thúc của cuộc đời. Trái đất xoay quanh mặt trời như thế nào th́ Linh mục cũng xoay quanh Đức Kitô như vậy. Được vậy Linh mục có thể hănh diện nói lên như thánh Phaolô: “Tôi sống không c̣n là tôi sống, mà chính Đức Kitô sống trong tôi”.
Gắn bó với Thiên Chúa, đồng thời cũng gắn bó cảm thông với con người Phải luôn luôn giữ cho được thế tay trong tay, lưng liền lưng, ư liền ư.
Tội lớn nhất của Linh mục không phải trót sa ngă, trót vấp phạm, bởi Thiên Chúa đă không chọn các Thiên thần mà chọn những con người tầm thường, yếu đuối làm Linh mục của Ngài. Tội lớn nhất của Linh mục là bỏ rơi một trong hai bàn tay hoặc thờ ơ với anh em đồng loại, hoặc quây lưng lại chống Thiên Chúa. Lúc này Linh mục chỉ là nhịp cầu đă găy, nút dây đă đứt. Liên lạc đă bị cắt, giao thông gián đoạn. Kẻ thù reo vui.
Từ đó ta không c̣n ngạc nhiên khi thấy người ta cố ư bôi nhọ, bêu riếu các Linh mục. Bởi đó là mưu thâm chước độc của “địch”. Tuy nhiên không phải chỉ có “địch” mới bôi nhọ, bêu riếu. Hăy coi chừng! Đôi khi chính con cái ngay trong nhà cũng bạo miệng chỉ trích Linh mục đầy ác ư. Họ hỏi rằng: Linh mục đă làm ǵ cho tôi?
Nhưng chẳng bao giờ dám quay lại nh́n thẳng vào lương tâm ḿnh và tự hỏi:
- Tôi đă làm ǵ cho Linh mục?
Hễ thấy Linh mục có chút ǵ sai lỗi, lập tức x́ xầm bàn tán, mím môi thổi phồng bong bóng. Họ đâu ngờ rằng rất nhiều khi chính giáo dân đă làm hư Linh mục. Sau đây chỉ xin tŕnh bày hai trường hợp, hai thái cực nho nhỏ mà giáo dân đă xô Linh mục vào chân tường, tới chỗ bất ổn hay làm hư Linh mục.

 
image

 
Trường hợp 1:

 
Thái độ quá trọng kính, trước mặt tỏ vẻ khúm núm… Coi LM như người thông biết mọi sự và chẳng hề sai lỗi bao giờ. Mới ngày nào c̣n “mày tao mi tớ” với nhau. Khi đă thụ phong LM, từ cục đất cất lên ông Bụt th́ lập tức được gọi là Cha, là Cụ, là Cố… khiến cho thiên hạ, kể cả những người thân yêu nhất cũng phải “Kính nhi viễn chi”.
Trọng kính LM là điều quí. Nhưng cử chỉ khúm núm là điều nguy hiểm v́ nó dễ làm cho LM quên đi ḿnh là cục đất, ḿnh chỉ là một dụng cụ tầm thường trong tay Chúa. Đôi khi ảo tưởng ḿnh là ông Bụt thật, là cái rún của vũ trụ, rồi từ đó trở thành quan liêu, độc tài, độc đoán và… “mất dạy”!
Đọc tới đây hẳn có người sẽ th́ thầm: thằng nào con nào lếu láo, dám cả gan nói mấy cố mất dạy, thiệt hết thuốc chữa! Xin thưa: Mất dạy ở đây không phải là vô phép hỗn hào… mà đơn giản chỉ là không c̣n được dạy bảo nữa mà thôi. Hiểu như thế, suy nghĩ thêm chút nữa ta sẽ phần nào nhận ra sự thật.

 
– Con ơi ! kể từ ngày hôm nay, nếu con không ư tứ th́ con sẽ trở nên người mất dạy, bởi v́ với thiên chức LM con sẽ không c̣n ai dạy bảo nữa. Đó là lời tâm t́nh của bà cố vừa có con đỗ Cụ.

 
Xuất phát từ quan niệm cho rằng: LM là người thông suốt mọi sự cộng với bối cảnh xă hội, người LM phải kiêm nhiệm nhiều chức vụ khác nhau. Từ một người chuyên rao giảng lời Chúa, cử hành các bí tích, nay phải đứng ra ḥa giải các vụ tranh chấp, kiện tụng. Cố vấn hôn nhân gia đ́nh, kỹ sư kiêm đốc công các công tŕnh xây dựng, quân sư quạt mo về cung cách làm ăn. Ấy là chưa nói LM c̣n phải đảm nhận những chức vụ phần đời như: Thành viên tổ chức này, tổ chức nọ, đứng đầu hợp tác xă, chủ máy cày máy xay v.v…

 
Với những công việc như thế, LM sẽ không c̣n thời gian để tâm t́nh cầu nguyện, gắn bó với Thiên Chúa nữa. Rốt cuộc trở nên người mất dạy dưới cái nh́n xót xa của Chúa. Tiếp đến do những thành công gặt hái được liên tiếp, và nhất là do những trọng kính thái quá người khác dành cho ḿnh, Lm cứ ngỡ ḿnh là bậc thầy lỗi lạc, trỗi vượt lên trên mọi người, ư kiến của ḿnh luôn luôn đúng, dần dần gạt bỏ mọi ư kiến đóng góp và những đề nghị xây dựng khác với đường lối chủ trương cúa ḿnh. Từ đó dễ rơi vào t́nh trạng độc tài, độc đoán. Phải chăng Lm đă tự làm cho ḿnh trở nên “mất dạy”?

 

 
Trường hợp 2:
Thái độ vô ơn và nghiêm khắc, thiếu cảm thông của giáo dân, đôi khi làm cho Lm buồn đau… âm thầm rơi nước mắt. Cách cư xử thông thường của người đắc nhân tâm: Nghiêm khắc với bản thân mà khoan dung với người khác. Thế nhưng, thiên hạ thường hành động ngược lại: Nghiêm khắc với người khác mà khoan dung với chính bản thân ḿnh. Quan niệm này cũng được áp dụng vào mối liên hệ với Lm. Nhân vô thập toàn, đă là con người th́ ai cũng có lầm lỗi của ḿnh, kể cả Lm v́ Lm cũng mang thân mỏng gịn. Bàn tay c̣n có ngón ngắn ngón dài, bá nhân bá tánh, chín người mười ư, hay như tục ngữ có câu:

 
image

 
Ở sao cho vừa ḷng người. Ở rộng người cười. Ở hẹp người chê.
Cao chê ngỏng, thấp chê lùn. Béo chê béo trục, béo tṛn.
Gầy chê xương sống, xương sườn bày ra.

 

 
Lm giống như người làm dâu trăm họ, rất khó làm vừa ḷng mọi người, nếu cố gắng làm vừa ḷng mọi người th́ rốt cuộc sẽ chẳng vừa ḷng ai. Nói chi, ngay trong gia đ́nh chỉ vỏn vẹn có năm, bảy người cùng chung máu mủ c̣n chưa vừa ḷng nhau, huống chi Lm phải xử sự với hàng trăm hàng ngàn người. Giáo dân thường hay quên mất công ơn Lm đă làm, chỉ nh́n thấy khuyết điểm để lớn tiếng phê b́nh chỉ trích một cách gắt gao. Kéo nhau lên Ṭa Giám mục tố cáo hoặc nộp đơn cho chính quyền kiện tụng linh tinh.

Có những nơi họ đạo nghèo mái tranh vách đất, hoặc c̣n hoang vu chưa có nhà thờ, Lm về bỏ công sức, huy động tiền bạc, xây dựng: nhà thờ, nhà xứ, trường học v.v… Rồi một ngày Lm già, sức yếu cùng với một vài lẩm cẩm của tuổi già th́ người ta bàn tán x́ xào, viết thư nặc danh ném vào pḥng tố cáo này nọ, chỉ v́ sự già nua của Lm.
Ṭa Giám mục biết được liền đổi cha đi chỗ khác. Nhận được tin họ mừng ra mặt. Mặt khác họ cử đại diện lên gặp Giám mục để xin Lm ở lại với bộ mặt đầy thểu năo. Thế nhưng khi được hỏi:

 
- Bộ các ông không muốn cha đi hay sao? Họ trả lời:
- Cha đi ḿnh chẳng níu kéo, coi sao được. Đời mà! Lời bất ṭng tâm!

 
“Bạc như dân, bất nhân như lính”. Bao lâu Lm c̣n khỏe mạnh phục vụ cho giáo xứ th́ là cha đáng mến đáng trọng. Một khi đau yếu già nua, là gánh nặng, là cái gai cần nhổ đi. Nói như vậy có quá đáng không? Trên đời chuyện ǵ cũng có, chứng kiến thực tế có những chuyện khiến ta phải đau ḷng.
Một cha sở chẳng may bị ung thư qua đời. Thuốc thang mai táng tốn khá nhiều. Tiền túi bỏ ra hết, rốt cùng tồn đọng một món nợ. Sau khi “mồ yên mả lặng”, người ta căi nhau chí chóe về món nợ này. Giáo xứ, ḍng họ không ai nhận trả. Cuối cùng Ṭa GM đành ép ḷng ép xác nhận vậy!

 
image

 
Thấm thía nhất , thâm sâu tận cơi ḷng có lẽ là Nỗi cô đơn của đời Lm.
Một chiều Chúa nhựt đẹp trời. Mọi người ra về. Cửa nhà thờ khép lại. Một ḿnh trong nhà xứ rộng mênh mông. Thưa chuyện với Chúa th́ h́nh như Chúa cũng xa vời. C̣n một ḿnh Tôi nh́n tôi trơ vơ trên vách. Nỗi cô đơn sẽ đậm đặc hơn khi Lm đau yếu. Có một cha đă than thở như sau:

 
Có một ngày ḿnh đau, nhờ chú nhỏ giúp lễ t́m người cạo gió. Nhờ bà này cô kia th́ không ổn. Thiên hạ không cho phép, bởi đó là chước ma quỉ. Các bà các cô, hiền th́ hiền đôi khi cũng chẳng thua sư tử Hà Đông. Máy móc điện tử hiện đại nhất chưa chắc đă nhanh hơn chiến thuật rỉ tai của đoàn nữ binh hùng hổ này. Đàn ông ai cũng bận, sau cùng t́m được một “anh ba xị đế” về. Khi cạo gió thân thể đang nóng bừng v́ được thoa dầu, bỗng dưng thấy lạnh toát ở xương sống. Quay lại nh́n: hóa ra nước mũi của ông vô tư rơi thánh thót trên lưng ḿnh. Dân ghiền thường bảo: một xị khai môn trí hoá, hai xị giải phá cơn sầu, ba xị mũi chảy đầy râu, bốn xị… Lần khác ông đổ dầu hôi vào ống giác, châm lửa rồi ụp lên lưng, dầu loan ra, lửa bùng cháy bỏng cả lưng. Nhiều khi đau ốm đành âm thầm chịu đựng hoặc nh́n lên trần nhà xem hai con thằn lằn đuổi nhau. Không người thân, chẳng ai thăm hỏi, nằm một ḿnh co rút lại như “Con chim ẩn ḿnh chờ chết”!

 
image

 
Sau cùng, nỗi cô đơn sẽ đặc quánh khi Lm về già. Nhà hưu nơi có nơi không. Về ở với con cháu, ít ra phải có tí tiền th́ họ mới hăm hở nhiệt t́nh. Khi tiền đă hết, t́nh cũng bay luôn. Bấy giờ sự chăm sóc trở thành gánh nặng.
Chuyện c̣n dài nhưng xin “x́ tốp” nơi đây bằng vài mẩu chuyện ngắn để ta cho bộ năo làm việc một chút cho bỏ tật lười:
1- Đức Giáo Hoàng Piô X, ngay sau khi được tấn phong Giám mục Montava liền khoe chiếc nhẫn GM của ḿnh với mẹ: Mẹ xem chiếc nhẫn có đẹp không?
Bà mẹ bèn giơ chiếc nhẫn cưới trên tay và bảo: Nếu không có chiếc này th́ làm ǵ có chiếc kia.
2- Giáo xứ nọ, giáo dân hay đâm đơn tố cáo cha lên TGM. Đức Cha quyết định đổi ngài đi xứ khác, thay cha mới về. Ngày bàn giao, chính GM cử hành thánh lễ nghinh tân tống cựu. Ngài sắp đặt mọi thứ, không cho hai cha và giáo dân biết. Đến giờ cử hành thánh lễ: cửa mở ra, mọi người bàn tán x́ xèo… Thánh lễ xong, trước khi ban phép lành, GM chỉ tay xuống cái quan tài đặt giữa nhà thờ:
- Đây là quan tài của một người mà ai cũng quen biết. Mọi người hăy theo thứ tự tới từ giă lần cuối.
Ai ai cũng ngỡ ngàng… mở to mắt nh́n vào, không thấy xác ai, chỉ thấy một tấm gương to. Từng người đến viếng ai ai cũng thấy chính ḿnh bên trong quan tài.
Khi mọi người đă về chỗ của ḿnh, GM nói lớn: Con người ai cũng phải nằm trong chốn ấy. Sống chung, ḥa thuận vui vẻ rồi chết. Tố cáo, kiện tụng, gây chia rẽ bất ḥa rồi cũng chết. Ai muốn theo con đường nào tự ḿnh chọn lấy!
Nh́n về phía hàng ghế giáo dân nhấp nhô những bóng khăn chặm nước mắt…
Đời sống LM không phải dễ đi. LM phải đồng hành, sẵn sàng đưa vai vào thập giá cùng vác, chia sớt gánh nặng với Đức Giêsu. Hăy t́m lại những dấu chân, những giọt mồ hôi khi Ngài đi rao giảng. Hăy trả lại cho Ngài những giọt máu hồng tươi khi ta tiếp tay đẩy lưỡi gươm đâm sâu vào cạnh sườn Ngài. Nếu tu là cơi phúc t́nh [Phan Sinh] cũng là cơi phúc vậy. Chiếc nhẫn trên tay từng người Phan Sinh cũng là chiếc nhẫn tu “LM”. Ở đấng bậc nào cũng tốt, cũng là cơi phúc, miễn ta đi đúng con đường Chúa đă dạy.

 

 
Huynh Nguyen