24. THỬ THÁCH MỚI CHO MẸ TẠI NAGIARÉT

 

Khi Thánh Gia đă lưu ngụ tại Ai cập tới năm thứ bảy, như thánh Matthêu đă thuật lại trong Phúc âm, một hôm sứ thần đến báo tin cho Thánh Giuse đem Mẹ và Chúa Giêsu về Nagiarét. Thánh Cả nói lại cho Chúa Giêsu và Mẹ Maria, mặc dầu Chúa và Mẹ đă biết trước thánh ư Cha trên trời rồi. Là gia trưởng, chính Thánh Cả có nhiệm vụ phải thi hành lệnh ấy, để dạy cho loài người biết: tất cả đều phải được cai quản theo trật tự tự nhiên Chúa Quan Pḥng đă lập.

Trước khi lên đường, Chúa Giêsu phân chia cho người nghèo tất cả dụng cụ đă dùng; c̣n căn nhà đơn nghèo đă có mấy người đạo hạnh vui ḷng nhận ở.

Thánh Gia ra khỏi Hêliôpôli để trở về Palestina. Người quen thuộc, kẻ nghèo khó đều đến vây kín lối đi. Nếu không có ơn trên giúp thật khó đi được. Mẹ ngồi trên lưng con lừa, tay bồng Chúa Giêsu. Thánh Giuse đi bên cạnh hai Mẹ Con. Khi đi qua những nơi có dân cư ở Ai Cập, trước khi vào sa mạc, Thánh Gia đă để lại nhiều vết tích đức ái: nhiều việc lạ lùng xẩy ra, từ trước đến bấy giờ chưa hề có. Tới khi vào sa mạc Thánh Gia lại gặp nhiều bất tiện như lần trước. Lúc thiếu lương ăn, có khi Chúa Giêsu làm phép lạ cho một mẩu bánh nhỏ c̣n lại hóa ra nhiều, đủ dùng cho ba người; có khi Người ra lệnh cho các thiên thần đem đến, nếu cần kíp quá mà không c̣n đồ ăn.

Khi vào tới biên giới Palestina, Thánh Cả Giuse nghe nói vua Arkêlau lên kế vị Hêrôđê cai trị xứ Giuđêa. Vốn tính cẩn thận, Người ngần ngại không dám đi nữa, một Sứ Thần phải đến báo mộng cho Người cứ đưa Thánh Gia về Nagiarét, như thánh Matthêu đă thuật lại, Người mới dám đi.

Thánh Gia về tới Nagiarét. Người phụ nữ bà con ba đời với Thánh Giuse trước kia từng giữ nhà cho Người hồi Mẹ Maria đi thăm bà Isave, đă cẩn thận coi sóc căn nhà nghèo nàn của Thánh Cả suốt bảy năm qua. Bà rối rít vui mừng đón tiếp Thánh Gia. Căn nhà vẫn c̣n nguyên vẹn trong ngoài, đồ vật không mất mát hay bị xê dịch. Thoạt vào thánh cung của ơn Nhập Thể ấy, Mẹ Maria sấp ḿnh thờ lạy và cảm tạ Thiên Chúa đă đưa ḿnh về. Nhưng Mẹ không ngờ tới tại đây sẽ diễn ra một cuộc thử thách làm cho tâm hồn Mẹ phải đau tê tái.

Để nâng Mẹ lên một bậc thánh thiện và công nghiệp cao hơn, Chúa Giêsu không cho Mẹ xem thấy Linh Hồn Người nữa, sự xem thấy từng đổ tràn ngập ḷng Mẹ những nguồn vui trên trời. Chúa lại ít khi ở bên Mẹ, c̣n tỏ ra bộ mặt nghiêm nghị, họa huần mới nói với Mẹ một câu, mà lại nói với một giọng cứng cỏi. Vẻ nghiêm nghị bất ngờ của Chúa đó thành nên ḷ lửa luyện lọc vàng t́nh yêu của Mẹ thêm tinh ṛng hơn, rực rỡ hơn. Mẹ không hề phàn nàn v́ phải mất những niềm an ủi trước, nhưng Mẹ cứ nghĩ rằng chắc v́ ḿnh đă tỏ ra tệ bạc hoặc khườn khĩnh cách nào đó mới xảy ra như thế. Ư tưởng đó như một mũi dùi nhọn đâm nhói vào Trái Tim Mẹ. Trong cơn sầu năo đó, Mẹ muốn nói với Người Con chí ái của Mẹ một đôi lời, Chúa lại chỉ tỏ ra hờ hững. Nhưng nhờ có sự thận trọng nhiệm mầu này, lửa mến yêu của Mẹ Maria bốc lên những ngọn nóng sáng như một ḷ lửa khi ta đem vài giọt nước nhỏ vào.

Nhất là Mẹ hạ ḿnh xuống tận hư vô, tăng thêm nhiệt tâm, gấp bội những lời than thở và trào tràn châu lệ. Nhưng những lời âu yếm thiết tha ấy cũng không làm cho Chúa Giêsu đổi thái độ mà ban ân sủng ủi an xuống, nên Mẹ đến hỏi nơi các thiên thần hầu cận Mẹ. Quả thật, Chúa Giêsu lúc ấy cũng cảm xúc v́ nỗi buồn sầu Mẹ phải chịu, và Người hân hoan với t́nh yêu Mẹ chứng tỏ. Nhưng v́ muốn làm sống động t́nh yêu ấy hơn nữa, nên Chúa cứ tiếp tục tỏ ra những thái độ nghiêm nghị ơ hờ. Chẳng hạn, khi Mẹ mời Chúa đến dùng bữa, Chúa cứ ngồi yên không nhúc nhích, hoặc đến bàn ăn mà không ngó nh́n Mẹ, không nói với Mẹ một nửa lời. Trong trường hợp đó, giữa nước mắt chan ḥa, Mẹ tỏ ra với Chúa nỗi đau thương tha thiết của ḿnh, một cách hết sức khôn ngoan đến nỗi làm cả Thiên Chúa cũng thán phục.

Tuy nhiên, cuộc thử thách vẫn kéo dài. Từ khi thôi nôi, Chúa Giêsu chỉ nằm ngủ trên một tấm phản với một chiếc chăn. Nhưng Chúa không luôn nằm trên phản đó khi ngủ. Có lúc Người chỉ ngồi dựa tay trên một cái gối. Khi Mẹ xin đổi cho Chúa một cái giường đỡ cứng hơn, Chúa lấy giọng nghiêm thẳng mà trả lời rằng: giường của Chúa chỉ là khổ giá, ở thế gian này chỉ có khổ giá mới là một khoái thú. Từ đó, Mẹ Maria lại bắt chước Chúa mà hăm ḿnh nằm phản cứng như Chúa, và mô phỏng Chúa trong mọi việc hăm xác khác của Chúa như vậy. Buổi chiều, khi đến giờ đi ngủ, Mẹ sấp ḿnh trước mặt Chúa, khóc van xin Chúa tha thứ cho những khuyết điểm trong việc phụng sự Người. Mẹ cứ gục đầu măi thế cho tới khi Chúa mời Mẹ dậy và ban phép lành cho, mới đứng lên. Ban sáng, Mẹ cũng làm y như thế, xin Chúa chỉ dạy cho biết phải làm ǵ trong ngày. Chúa Giêsu thường tỏ dạ hết sức hân hoan đáp lại những ước muốn đó của Mẹ. Nhưng trong cuộc thử thách này, Chúa cứ một mực nghiêm nghị, chỉ nói để truyền lệnh cho Mẹ lui ra thôi. Không thể nói được nỗi đau đớn Mẹ cảm thấy v́ Chúa đổi thái độ như vậy, và không sao tả được vẻ cẩn thận Mẹ lúc xét lương tâm xem duyên cớ việc ấy tại đâu, mà không sao t́m ra, nhưng Mẹ cũng không thất vọng.

Cuộc thử thách này kéo dài ba mươi ngày. Đến ngày thứ ba mươi, Mẹ đến sấp ḿnh xuống trước mặt Con chí thánh Mẹ, thiết tha xin Con thương tha cho Mẹ. Sau cùng, Chúa Giêsu  đă hết sức dịu dàng trả lời Mẹ: "Mẹ ơi, Mẹ chỗi dậy lẹ đi!" Chúa vừa nói xong Mẹ được nâng lên, tham hưởng một thị kiến, đổi tất cả những u buồn cay đắng Mẹ đă chịu thành những khoái thú ngọt ngào khôn tả.

Ra khỏi thị kiến ấy, Mẹ lại sấp ḿnh xuống trước mặt Chúa Giêsu. Chúa nâng Mẹ dậy mà nói:

- "Thưa Mẹ, Con rất hài ḷng v́ nhiệt tâm của Mẹ. con sẽ ghi tạc trong Trái Tim Mẹ giáo lư Con đến dạy cho loài người. Mẹ sẽ thực hành giáo lư ấy như Con muốn!"

- Mẹ trả lời: "Con là Thầy của Mẹ, Con cứ nói đi, nữ t́ của Con đang lắng tai nghe Con nói đây".

Trong cuộc đàm đạo dịu dàng ấy, Mẹ khám phá ra những công việc Chúa Giêsu làm và tất cả những vấn đề Chúa sẽ giảng dạy về sau.

Những điều rất lạ lùng Mẹ được hưởng trong tâm hồn cũng không ngăn cản Mẹ chú tâm tới việc phục vụ Chúa Giêsu và Thánh Giuse về phần xác. Khi dọn bữa ăn cho hai Cha Con, Mẹ qú xuống hầu tiếp Chúa Giêsu. Mẹ vẫn xin Chúa đến với Thánh Giuse lúc Thánh Cả làm việc, để Thánh Cả được nh́n thấy Chúa mà hân hoan. Chúa vâng lời Mẹ. Càng lớn thêm tuổi, Chúa càng giúp đỡ Thánh Cả nhiều hơn; có khi Chúa c̣n làm phép lạ để giúp đỡ Thánh Cả nữa.

Trong thời gian đó, Mẹ Maria sống những ngày rất hạnh phúc. Nhưng hạnh ấy sắp bị xáo trộn vào dịp Thánh Gia đi lễ tại Đền Thờ Giêrusalem. Việc dự lễ này, chỉ nam giới mới buộc phải trẩy mỗi năm ba lần vào lễ Lều Tạm, lễ Vượt Qua và lễ Ngũ Tuần. Nữ giới và trẻ em không buộc phải đi lễ nào, nhưng nếu họ trẩy lễ sẽ rất được hoan nghênh. Khi Mẹ hỏi Chúa xem ư kiến Chúa thế nào về việc trẩy lễ ấy, Chúa quyết định cả ba người sẽ đi dự lễ Vượt Qua, c̣n hai lễ kia một ḿnh Thánh Giuse đi thôi. Thế là mỗi năm vào lễ Vượt Qua, các thiên thần lại tháp tùng Thánh Gia trẩy lễ Đền Thờ.

Đường từ Nagiarét tới Giêrusalem xa chừng ba mươi dặm, nhưng Thánh Gia chỉ đi bộ. Lắm lúc Chúa Giêsu cũng mệt nhọc ră rời, mồ hôi nhễ nhăi. Mẹ Maria rất cảm thương, vừa khóc vừa qú xuống lau mồ hôi trên mặt Chúa. Lúc ấy, Chúa nói với Mẹ: "Con rất sẵn ḷng chịu những vất vả này để làm vinh danh Cha trên trời của Con và cứu rỗi các linh hồn". Lúc đi đường, hai Mẹ Con ban ơn cải thiện rất lạ cho nhiều người, nhưng chỉ trong âm thầm kín đáo. Hai Mẹ Con không hề rời nhau bao giờ. Trong Đền Thờ, Mẹ Maria hân hoan khôn tả theo dơi những lời kinh nguyện Con Mẹ dâng lên Thiên Chúa để cầu cho Mẹ và cho cả loài người. Thiên Chúa đă ban cho Mẹ những niềm an ủi ấy để chuẩn bị cho Mẹ chịu những đau khổ về sau. Thật vậy, trước mặt Mẹ bấy giờ đă diễn ra tất cả những sỉ nhục, những đau khổ Con Mẹ sẽ phải chịu trong cuộc Tử Nạn. Mẹ đă phải khóc rất nhiều. Và Chúa Giêsu khuyến khích Mẹ dâng lên Thiên Chúa những đau khổ mà cả hai Mẹ Con sẽ cùng phải chịu sau này. Cuộc trẩy lễ Vượt Qua nào Chúa Giêsu cũng tập luyện cho Mẹ như vậy cả.

Năm Chúa Giêsu lên mười hai tuổi, Thánh Gia cũng trẩy lễ Vượt Qua như các năm trước. Lễ Vượt Qua keo dài suốt bảy ngày. Ngày cuối cùng, khi mọi người phải ra về, Chúa Giêsu đưa Mẹ vào một cuộc thị kiến trí năng; giác quan Mẹ không c̣n cảm thấy những ǵ xảy ra chung quanh nữa. C̣n Thánh Giuse, Chúa nâng lên chiêm ngắm cao xa, trầm tư mặc tưởng những sự trên trời, cứ tin chắc rằng Chúa Giêsu đi với Mẹ Maria. Trong lúc đó, ở ngay cửa thành, Chúa ĺa khỏi Cha Mẹ mà ở lại đền thờ. Tại Do thái  thời đó có tục là trong cuộc kính viếng Đền Thờ ấy, lúc ra về, nam giới đi riêng một ngả, và nữ giới cũng đi riêng một ngả; c̣n trẻ con muốn đi với ai cũng được. Lúc thôi trầm mặc, không thấy Chúa Giêsu đi với ḿnh, Thánh Giuse nghĩ rằng Chúa đi với Mẹ Maria, v́ tin thật rằng Chúa và Mẹ không thể rời nhau được bao giờ. C̣n Mẹ,  khi ra khỏi thị kiến, không thấy Chúa Giêsu, lại nghĩ rằng Chúa tặng cho Bạn Thánh của ḿnh được cái vui đồng hành. Với niềm tin đó, cả hai đều b́nh thản mà đi suốt một ngày đường, như thánh kư Luca đă thuật lại. Nhưng khi tới nơi đă định gặp nhau trước để qua đêm, Mẹ và Thánh Giuse mới chết lịm v́ Chúa chẳng đi với ai cả. Mẹ và Thánh Cả đau đớn quá không sao nói được nên lời, ai cũng nhận là tại lỗi ḿnh mà lạc mất Chúa. Đôi Bạn liền trở lại thành thánh ngay, hỏi han khắp nơi về Chúa. Không một ai đă gặp Người. Mỗi lúc đau đớn một tăng thêm, Mẹ đành hỏi thăm các thiên thần hầu cận. Các vị này trả lời một cách lững lờ không dứt khoát, làm ḷng Mẹ càng thêm đau đớn, nước mắt càng tuôn chảy chan ḥa. Mẹ tự hỏi không biết có phải là vua Arkêlau đă ḍ ra tung tích Chúa mà bắt giam rồi không; có lúc lại ngờ rằng Chúa đă vào sa mạc thăm Gioan Tiền hô của Người rồi. Mẹ nức nở trong ḷng, than van những lời ảo năo.

Nỗi đau khổ của Mẹ trong những ngày ấy thật cao vượt hơn hết tất cả những khổ h́nh các vị tử đạo đă phải chịu. Nhưng một điều lạ lùng là không bao giờ Mẹ mất sự bằng an trong tâm hồn, không ngớt ca tụng Thiên Chúa và trông cậy ở Người. Sau ba ngày t́m ṭi uổng công, không ăn, không ngủ, không nghỉ ngơi, Mẹ có ư tưởng đi vào sa mạc t́m Chúa, nhưng các thiên thần ngăn cản lại. Mẹ liền định đi Belem, nghĩ rằng có thể Chúa Giêsu trở lại thăm nơi sinh hạ. Các thiên thần cũng khuyên Mẹ đừng đi. Thế là Mẹ phải quay về Giêrusalem, vừa đi vừa hỏi thăm người ta, nhưng bóng Người Con yêu dấu Mẹ vẫn biệt tích. Sau cùng, Mẹ nẩy ra ư tưởng là có lẽ Chúa ở trong Đền Thờ. Một thiên thần khác vội báo tin cho Thánh Giuse đang tất tả đi t́m Chúa ở một ngả đường khác. Người rất đau đớn, đến nỗi nếu Thiên Chúa không ban thêm sức mạnh, Người có thể nguy đến mạng sống. Sau nhiều ngược xuôi vất vả, Người gặp được Bạn Thánh ḿnh vừa đi vừa khóc trên đường. Cả hai cùng nhau vào Đền Thờ.

Chúa Giêsu đang ở đó. Trong ba ngày hôm trước, Chúa đă tự đi xin của bố thí để độ nhật, đi an ủi người nghèo khổ, chữa lành người bệnh tật, thánh hóa các linh hồn, nhất là những linh hồn đă tỏ ḷng bác ái với Chúa. Sau cùng, ngày thứ ba, Chúa đến dự một cuộc hội của các nhà luật sĩ trong Đền Thờ. Trong cuộc hội này, họ tranh luận về việc Đấng Cứu Thế ra đời.  Nhưng các nhà tiến sĩ luật đó không đồng một quan điểm với nhau trong việc giải thích các lời tiên tri báo trước về Chúa Cứu Thế: lời tả Người dưới những nét quang vinh rực rỡ, lời lại tả Người bằng những nét nhục nhă ê chề. Chúa Giêsu là Thầy dậy muôn đời, Người đem t́nh thương mở tâm trí họ. Khi các nhà luật sĩ đó im tiếng, Chúa Giêsu đứng lên, với vẻ uy nghi, bắt mọi người phải tôn kính và chú ư. Người nói:

- "Làm thế nào mà dung ḥa được những lời tiên tri có vẻ trái ngược nhau đó, nếu những lời ấy không có nghĩa là Đấng Cứu Thế phải đến hai lần? Lần thứ nhất, Người đến để giải phóng cho thế gian khỏi quyền ma quỉ thống trị, để dạy dỗ loài người, đền bồi thay cho tội lỗi của họ, và lập một nước thiêng liêng trên khắp hoàn cầu, chứ không phải là lập một nước trần tục. Việc người Rôma thống trị Do thái, việc hoàn tất bảy tuần năm mà tiên tri Đanien nói, những sự kiện lạ ở Belem, việc ba Đạo sĩ từ phương Đông đến chiêm bái ở Belem, tất cả những việc ấy đều đă được báo trước cả; mà đến nay nó đă xảy ra. Vậy nó chẳng chứng tỏ là Chúa Cứu Thế đă đến rồi đó ư? C̣n việc Người đến lần hai sẽ khác hẳn. Lần thứ nhất, Người đến cứu chuộc thế gian; lần thứ hai, Người đến phán xét thế gian. Người sẽ ban thưởng cho các bạn thân của Người, c̣n thù địch Người sẽ bị Người trừng phạt. Lần này Người mới tỏ ra uy quyền lẫm liệt mà các tiên tri nói".

Chúa nói nhiều, nói dài, với những lời trích dẫn rơ ràng từ Thánh Kinh, khiến khi Người ngưng tiếng tất cả các luật sĩ đều kinh ngạc ngồi im, không biết nói lại cách nào. Các ông chỉ nói nhỏ hỏi nhau: "Cậu nhỏ giỏi quá! Ồ con cái nhà ai mà c̣n bé đă thông thạo Thánh Kinh đến thế nhỉ? Cậu ta ở đâu đến đây vậy?"

Rồi họ ngưng tranh luận. Chính trong lúc đó, Mẹ Maria và Thánh Giuse trông thấy Chúa. Đôi Bạn Thánh chỉ nghe thấy có đoạn cuối lời Chúa nói thôi. Hai Người đến gần Chúa, đầy kinh ngạc, như thánh Luca đă viết. Các luật sĩ đă lần lượt im lặng bỏ đi rồi, nên coi như chỉ c̣n có ba Đấng của Thánh Gia. Mẹ Maria thốt lên: "Con ơi! sao Con lại xử với cha mẹ như thế? Này cha Con và mẹ phải đau đớn t́m Con". Đó là một tiếng kêu thoát mọi nỗi ưu phiền, và tràn đầy hoan lạc. Một tiếng kêu nhuộm thắm vẻ tôn kính sâu xa nhất và t́nh yêu thắm thiết nhất. Chúa Giêsu trả lời: "Cha mẹ t́m Con làm ǵ? Cha mẹ không biết Con phải làm việc của Cha Con sao?"

Thánh kư Luca viết rằng Mẹ Maria và Thánh Cả Giuse không hiểu được lời nói mầu nhiệm đó. Có như vậy là v́ Mẹ và Thánh Cả đă đến muộn, nên không hiểu được mối liên lạc giữa lời nói ấy với bài dài Chúa nói trước. Ngoài ra, c̣n v́ Mẹ và Thánh Cả được tràn ngập trong hạnh phúc t́m lại được Con ḿnh; và sau cùng, v́ tấm màn che khuất không cho Mẹ nh́n thấy nội tâm Con Mẹ, nội tâm mà một ít lâu sau mới được tỏ ra. Dầu vậy, khi Mẹ được ở một ḿnh với Chúa, Mẹ đă ẵm hôn Chúa mà nói: "Con của Mẹ, nếu Mẹ đă lạc mất Con v́ lỗi của Mẹ, xin Con tha cho Mẹ. Rồi, xin Con từ nay đừng bắt Mẹ phải vắng mặt Con nữa". Chúa Giêsu thỏa ḷng nhận lời Mẹ xin, và hứa sẽ là Thầy dạy, là Bạn thiết của Mẹ suốt trong thời gian c̣n lại cho tới khi phải vâng ư Chúa Cha. Lúc Thánh Gia đă ra khỏi Giêrusalem một quăng xa, nơi cánh đồng vắng vẻ, Mẹ mới sấp ḿnh xuống xin Chúa ban phép lành cho, v́ lúc c̣n trong thành Mẹ chưa làm việc ấy. Chúa nâng Mẹ dậy cách nhân từ, và mở tâm hồn ḿnh ra cho Mẹ xem. Mẹ đă thấy tất cả những ǵ xảy ra trong suốt ba ngày Chúa vắng mặt và trong cuộc đàm luận với các luật sĩ. Sau một lát nghỉ ngơi, ăn uống chút ít, Thánh Gia lại lên đường. Vừa đi, Chúa vừa nói lại cho Mẹ nghe tất cả những ǵ Chúa đă nói với các luật sĩ, điều mà, Chúa vừa mới cho Mẹ nh́n thấy trong Linh Hồn ḿnh. Chúa và Mẹ, trong cuộc trở về Nagiarét này, cũng cải thiện một số lớn tội nhân và chữa lành nhiều người bệnh tật, theo thói quen vẫn có khi đi đường.

Từ đó, như thánh Luca viết, Chúa Giêsu luôn luôn tùng phục Mẹ Maria và Thánh Cả Giuse.

 

Lời Mẹ nhắn nhủ:

Thụ tạo chỉ phải t́m lư do để tùng phục trong thánh ư Đấng Sáng Tạo, Đấng an bài và xếp đặt mọi sự. Họ không được phép phân tách những biến cố vui ḷng hay với những biến cố không vui. Thịnh vượng hay suy bại, giầu sang hay nghèo nàn, họ đều phải đón nhận với một tinh thần b́nh thản như nhau.

Giấu ẩn nhan thánh Người đi cũng là một kỹ thuật khôn ngoan Người dùng để thử xem họ có yêu mến Người thật không. Nếu lỡ ra đă lạc mất Chúa, họ phải đi t́m Người, thao thức, âu lo cho tới khi lại t́m thấy, rồi hết sức cẩn pḥng để tỉnh thức luôn măi, hầu không lạc mất được Người bao giờ nữa.