CHƯƠNG 16 : MỘT CÁI GAI

Đây là một nhận xét: trên đời, chính những cái làm ta khó chịu, th́ nhiều khi ta lại cần đến nó.

Chẳng hạn, Bạn giẫm phải một cái gai, Bạn tức ḿnh, đem nhổ nó đi ngay, rồi trong lúc bực ḿnh, Bạn bẻ nó ra nhiều khúc và quăng cho xa... Phải, Bạn có quyền làm thế, và có lẽ phần đông chúng ta đều làm thế.

Nhưng ngờ đâu, một lúc sau, Bạn bị một cái dằm đâm vào thịt, nặn thế nào cũng không ra. Lúc ấy Bạn làm ǵ? Bạn đi t́m cái gai để lẩy nó.

 

Trên đời, nhiều truyện cũng như truyện cái gai ấy. Chúng làm ta khó chịu trong chốc lát. Nhưng, rồi có lúc chúng ta lại cần đến. Chúa không làm cái ǵ vô ích, miễn chúng ta hiểu Thánh ư Chúa, và vui ḷng nhẫn nhịn.

Tôi muốn dẫn thật nhiều ví dụ, để khi gặp cái tôi nói đây, Bạn hiểu ngay bài học tôi muốn tặng Bạn lúc này và nhờ thế, Bạn thêm nhẫn nại để đền tội lập công.

1/ Con nhện làm ta khó chịu, v́ trong nhà luôn luôn phải quét những cái màng nó chăng tứ phía. Vừa quét buổi sáng, th́ đến trưa đến chiều lại phải quét, v́ nó lại đă chăng đầy nhà. Nếu thiếu nhẫn nại, th́ ta đă tức bực chửi rủa những con vật vô tội ấy. Nhưng tôi hỏi Bạn, Bạn có biết chính những con nhện ấy đă giết cho nhà Bạn bao nhiêu con muỗi không, mà chính những con muỗi ấy, mới là những con vật làm hại cho Bạn hơn? Không những thế, đến khi Bạn đứt tay, Bạn làm ǵ? Chắc Bạn cũng biết ở nhà quê, người ta lấy trứng nhện để rịt chỗ đứt tay. Nhưng nếu bao nhiêu trứng nhện trong nhà bị đập dập hết, th́ c̣n đâu để chữa những vết thương cho Bạn? Con nhện phải chăng là nguồn đau khổ cho Bạn? Bạn nhẫn nại một tí, th́ nó đă mưu ích cho Bạn, Bạn thấy không?

2/ Một người muốn thắp đèn, nhưng bị gió thổi tắt. Người ấy phát khùng, la lối, quăng cả diêm, cả chụp vào xó nhà: “Để tao làm giời cho, lúc gió th́ không gió, lúc này th́ gió như băo”. Đó là một truyện thật, chính tôi đă chứng kiến.

Nhưng Bạn ạ, gió, phải chăng là căn cớ làm ta khó chịu? Cũng con người tôi vừa nói đó, lúc nóng nực họ lại la: “Lúc cần gió, th́ không gió”. Thế th́ biết làm sao để chiều họ được? Cái mà lúc trước họ nguyền rủa, th́ một lúc sau lại đi t́m.

3/ Một ví dụ khác. Người ta thường nói: “Thủy khắc hỏa”, nước và lửa nghịch nhau. Cái ấy cũng có phần đúng. Nhưng người ta quên hẳn cách Chúa Quan pḥng an bài mọi sự. Chúng ta cần cả hai thứ như nhau và bằng nhau. Nếu không có nước, th́ nhiều khi tắt sao được lửa? Trong những đám cháy nhà, người ta làm ǵ? Người ta đi t́m nước. Không có nước là hỏng. Khi muốn nấu dọn đồ ăn, muốn có một chén nước nóng, người ta làm ǵ? Người ta đi t́m lửa. Th́ ra cả hai cái mà người ta cho là tương khắc nhau, lại bổ túc cho nhau, lại có thể dung ḥa với nhau được, để mưu ích cho chúng ta.

4/ Nói xa chẳng qua nói gần. Trong gia đ́nh, có hai người, hai chị em chẳng hạn, khác tính nhau. Một người th́ nóng nảy, một người th́ chậm chạp. Người nóng nảy làm người chậm chạp khó chịu, và ngược lại, người chậm chạp cũng làm người nóng nảy khó chịu; nhưng hai người ấy đều cần cho nhau, và đều có thể giúp đỡ bổ túc cho nhau. Người nóng nảy có thể lấy người chậm chạp làm bài học cho ḿnh, và người chậm chạp cũng có thể lấy người nóng nảy làm bài học cho ḿnh. Vậy, cả hai người nếu biết lợi dụng, th́ đều có thể, một người bớt chậm chạp, một người bớt nóng nảy, như thế cả hai sẽ hóa nên người đúng mực. Rồi có những việc phải giao cho người nóng nảy để họ thi hành cấp tốc, có những việc phải giao cho người chậm chạp để họ làm cho cẩn thận hơn. Hai người cùng bổ túc cho nhau, và giúp đỡ lẫn nhau ở những công việc mà người nọ làm không bằng người kia.

 

Bạn đă thấy chưa? Ở đời, Chúa không làm cái ǵ vô ích, chỉ cần một điều, là chúng ta biết lợi dụng, biết nhẫn nại để mưu ích cho ḿnh, và mưu ích lẫn nhau.

Đó chỉ là những ví dụ. Và tôi không có ư nói, chẳng hạn, không được lẩy cái gai mắc ở chân. Tôi chỉ có ư lợi dụng những ví dụ tự nhiên ấy để dẫn Bạn đến phương diện khác, tôi có ư bàn đến ở đây, là phương diện siêu nhiên, v́ những cái xung khắc ấy, những cái ngược ư ấy, giúp chúng ta rất nhiều trong việc luyện tập nhân đức. Mỗi giờ mỗi phút, chúng ta có dịp tập nhẫn nại, có dịp lập công.

Bạn hăy lấy truyện Đức Chúa Giêsu làm tỉ dụ. Trong ba năm ở với các tông đồ, Chúa làm ǵ? Trước hết Chúa có thể chọn những tông đồ sáng suốt, minh mẫn, dịu dàng và có đủ đức tính; hoặc Chúa làm ngay cho các ông nên thánh thiện, xứng với chức vị tông đồ. Đàng này Chúa làm khác, Chúa đă chọn những người tầm thường, có nhiều tật xấu. Chúa giảng đi giảng lại nhiều lần, mà các ông vẫn không hiểu những điều Chúa dạy. Sao Chúa làm thế? Là để Chúa có dịp hăm ḿnh, để các tông đồ có dịp tập nhẫn nại, và chịu đựng sự khó với nhau.

Ấy cũng là một tấm gương để chúng ta cùng soi. Chúa không muốn chúng ta sống giữa những người hoàn toàn. Chúa muốn chúng ta sống cạnh những người có nhiều tật xấu, và chính chúng ta có nhiều tật xấu - ai dám tự phụ ḿnh không có tật xấu? Nhân vô thập toàn, mà! - Như vậy để chúng ta có dịp giúp đỡ nhau lập công, do sự tập nhẫn nại. Nếu chúng ta không hiểu bài học ấy th́ cuộc đời sống chung với nhau, sống cạnh những người không hợp tính, sẽ là một cuộc đời đau khổ. Phải sống cạnh những người từ sáng đến tối không hiểu nhau, và chỉ làm cho nhau khó chịu, th́ c̣n ǵ đau đớn bằng? Trái lại, nếu chúng ta hiểu bài học ấy, nếu chúng ta biết lợi dụng hết những người chung quanh chúng ta để làm lợi cho ḿnh, và mưu ích cho họ, th́ cuộc đời chúng ta sẽ đỡ khổ nhiều, và những người sống chung với ta cũng được hạnh phúc.

Các Thánh đă hiểu thế, nên ít khi các đấng tránh những người không hợp tính với ḿnh.

Chẳng hạn Thánh nữ Têrêsa Hài đồng Giêsu đă t́nh nguyện săn sóc một chị nữ tu già khó tính, dù chị đă hết sức chiều chuộng, mà chị kia vẫn không khi nào được như ư... Nhưng Thánh nữ vẫn tươi cười, khiến chị kia phải ngạc nhiên. Nhờ thế, chị thánh đă lập được nhiều công, và bà nữ tu kia sau cũng được nhiều ích lợi.

Đời các Thánh không thiếu ǵ những truyện giống như thế. Bạn hăy đọc lại truyện thánh Catarina Siêna với một chị bạn Ḍng Ba, tôi đă kể ở đoạn “Phải đổ máu”.

Bạn muốn làm Thánh không? Chắc là có. Vậy th́ hăy soi gương các Thánh, đừng tránh trút những dịp làm ḿnh khó chịu, nhất là khi không thể tránh được, th́ lại càng nên nhẫn nại. Làm Thánh ở chỗ ấy, chứ không phải ở chỗ luôn luôn gặp những điều vừa ư.

 

Ta hăy đi xa hơn tư nữa. Bạn hăy tưởng tượng, nếu ở đời, cái ǵ cũng giống nhau, th́ sẽ ra thế nào? Nếu ai cũng lớn như ai, ai cũng nhỏ như ai, nếu cái ǵ cũng đỏ, cái ǵ cũng trắng, cái ǵ cũng đen... nếu lúc nào cũng mưa, lúc nào cũng nắng... nếu chỉ có ngày, nếu chỉ có đêm... th́ buồn chán biết mấy!

Trăm ngh́n điều khác vậy. Chúa khôn ngoan vô cùng đă hiểu những cái ấy trước ta, nên Người đă an bài mọi cái cho khác nhau, khác nhau về vị trí, khác nhau về tính t́nh, khác nhau về sức khoẻ, khác nhau về học lực, khác nhau về nhiều phương diện khác, để trên thế giới có sự thay đổi, nhờ thế, có sự đẹp, và v́ khác nhau, các vật mới có thể giúp đỡ lẫn nhau, và làm ích cho nhau.

Bạn hăy nghĩ, trong một đám rước nếu tất cả ban tổ chức, cùng tính t́nh như nhau, nên tất cả mọi cái đều theo một màu xanh, th́ tuy có đẹp, nhưng không đẹp bằng biết nhiều màu, con mắt ta sẽ được thỏa măn hơn...

Hay nếu các phần ḿnh ta đều như nhau cả, nếu phần nào cũng là tay, th́ lấy ǵ mà đi, nếu phần nào cũng là chân, th́ lấy ǵ mà nói, nếu phần nào cũng là miệng, th́ lấy ǵ mà nghe v.v... Đó chỉ là một ví dụ, nhưng nó giúp Bạn hiểu được các sự điều ḥa trong thế giới, khi thấy các vật khác nhau, và người ta khác tính nhau.

 

Nói tóm lại, Chúa đă an bài mọi việc từ việc lớn đến việc nhỏ, với một trật tư hoàn toàn khôn ngoan, chúng ta hăy cúi đầu xuống để ca tụng Chúa và cảm tạ Chúa. Chả lẽ Chúa lại không bằng một họa sĩ khi vẽ một bức tranh, biết chỗ th́ tô đậm, chỗ th́ tô nhạt, có chỗ nét to, có chỗ nét nhỏ... Ta hăy vui ḷng lĩnh nhận những cách Chúa an bài, không khi nào dám phàn nàn năn nỉ... chịu cho vui ḷng, để tỏ ḿnh biết vâng phục Thánh ư Chúa, để tập thêm nhẫn nại, để lập công, để ḿnh được b́nh tĩnh mà sống... để nên thánh.

Vậy từ nay Bạn hăy đem những ư tưởng ấy ra mà suy ngắm. Nhờ sự suy ngắm, ta có thể chôn chặt những điều ấy vào ḷng, và như thế, mỗi khi gặp sự khó, ta có thể hiểu ngay Thánh ư Chúa, và ta sẽ vui ḷng chịu được các sự khó Thánh ư Chúa gửi đến cho.

Ước ǵ được như vậy!