Bài mười chín

 

CHÚA LẬP GIÁO HỘI CÔNG GIÁO

ĐỂ TIẾP TỤC BAN SỰ SỐNG

(Glcg92 748-810)

 

 Tin Mừng theo thánh : Matthêu 16,13-19

 "Khi Đức Giêsu đến vùng kế cận thành Xêsarê Philipphê, Người hỏi các môn đệ rằng:

- Người ta nói Con Người là ai? Các ông thưa:

- Kẻ th́ nói là ông Gioan Tẩy giả, kẻ th́ bảo là ông Elia, có người lại cho là ông Giêrêmia hay một trong các vị ngôn sứ. Đức Giêsu lại hỏi:

- C̣n anh em, anh em bảo Thầy là ai? Ông Simon Phêrô thưa:

- Thầy là Đấng Kitô, Con Thiên Chúa Hằng Sống. Đức Giêsu nói với ông:

- Này anh Simon con ông Giona, anh thật là người có phúc, v́ không phải phàm nhân mặc khải (tỏ ra) cho anh điều ấy, nhưng là Cha của Thầy, Đấng ngự trên trời. C̣n Thầy, Thầy bảo cho anh biết: Anh là Phêrô, nghĩa là Tảng Đá, trên tảng đá này, Thầy sẽ xây Hội Thánh của Thầy, và quyền lực tử thần sẽ không thắng nổi. Thầy sẽ trao cho anh ch́a khóa Nước Trời: dưới đất anh cầm buộc điều ǵ, trên trời cũng sẽ cầm buộc như vậy, dưới đất anh tháo cởi điều ǵ, trên trời cũng sẽ tháo cởi như vậy"

 T́m hiểu:

1- Lư do Chúa Kitô thiết lập Giáo hội?

- Để việc cứu chuộc các linh hồn do Chúa khởi xướng được tiếp tục cho đến ngày tận thế (the end of this world), Người đă lập Giáo Hội Công giáo của Người.

 

2- Chúa Kitô đă khai sinh Giáo hội vào lúc nào?

- Chúa Kitô đă khai sinh Giáo hội khi rao giảng Tin Mừng Nước Thiên Chúa: Thời gian đă trọn, Nước Thiên Chúa đă gần (Mc 1,15). Người qui tụ Nhóm Mười hai, huấn luyện họ thành những tông đồ của Người.

(Thánh Luca thuật chuyện:

"Sau khi thức suốt đêm cầu nguyện cùng Thiên Chúa, sáng sớm Người kêu môn đồ lại và chọn một nhóm mười hai, Người gọi là Tông đồ (Apostle). Simon Người gọi là Phêrô, Anrê em ông, Yacôbê, Yoan, Philip, Bartholomê, Mattheô, Thôma, Yacobê con của Alphê, Simon gọi là nhiệt thành, Yuda con của Yacobê và Yuda Iscariot người trở thành kẻ phản bội (Lc 6,12-16).

Người xây dựng Giáo hội Người trên Tảng Đá khi phán với Phêrô như bài Tin Mừng trên.

Người c̣n đặt Phêrô làm thủ lănh anh em, khi phán: Hăy chăn dắt chiên con, hăy chăn dắt chiên mẹ, hăy chăn dắt đàn chiên của thầy... (Ga 21,15-17).

Với các môn đệ, Người trao sứ mạng: "Như Cha Ta đă sai Ta, Ta cũng sai các con..." (Ga 20, 21)

 

3. Giáo hội Công giáo là ǵ của Chúa Kitô?

- Giáo hội là Thân thể mầu nhiệm Đức Kitô,  Giáo hội vừa là Cộng đoàn thiêng liêng vô h́nh, vừa là cơ cấu hữu h́nh trên trần gian, là xă hội tổ chức theo phẩm trật (hierachy) (Gh 8).

 

4- V́ lư do nào Chúa Kitô đă thiết lập các chức vụ trong Giáo hội?

-  Chúa Kitô thiết lập các chức vụ trong Giáo hội để "chăn dắt và phát triển Dân Thiên Chúa luôn măi (Gh 18).

 

5. Kể thứ tự phẩm trật trong Giáo hội từ trên xuống.

- Chúa Kitô (Thủ lănh)

- Thánh Phêrô (đại diện Chúa Kitô)

- Các Giáo hoàng (đại diện thánh Phêrô)

- Các Giám mục (đại diện các Tông đồ)

- Các Linh mục (cộng tác với Giám mục)

- Các Phó tế (phục vụ Giám mục, linh mục, giáo dân)

- Giáo dân

(Đức Giáo hoàng (Đức Thánh Cha) sống tại quốc gia Vatican (trong thành Rôma, nước Ư). Nước Vatican rộng mỗi chiều một dặm (mile). Cùng làm việc với Người, có nhiều Hồng y (Cardinal), Giám mục, linh mục, nhân viên, chừng 1000 người tại nước Vatican.

Hồng Y có quyền bầu và trở thành Giáo hoàng, Hồng y cũng giúp Đức Giáo hoàng trong những vấn đề quan trọng tại Vatican và tại mỗi quốc gia.

Nhiều Giáo phận gần nhau trong một nước hợp thành một Tổng Giáo phận (Archdiocese) do Hồng y hay Tổng Giám mục (Archbishop) cai quản.

 

6. Quyền bính Chúa Kitô trao cho hàng giáo phẩm:

- Ba quyền Chúa Kitô ban: Giảng dạy, Thánh hoá và Cai quản.

 

7. Ngoài hàng Giáo phẩm (số 5 trên), c̣n có các linh mục, tu sĩ nam nữ khấn giữ ba điều khuyên của Phúc âm, 3 điều khuyên đó là:

1. Thanh khiết (Chastity), (không lập gia đ́nh, không phạm giới răn 6, hoặc 9 trong 10 điều răn của Chúa).

2. Nghèo khó (Poverty), (từ bỏ quyền t́m kiếm và sử dụng của cải, tiền bạc theo ư ḿnh).

3. Tuân phục (Obedience),(từ bỏ ư riêng ḿnh, nhưng theo ư Bề trên ḿnh trực thuộc).

 

8- Giáo hội Công giáo chính thức hoạt động:

- Giáo hội Chúa chính thức hoạt động từ ngày lễ Chúa Thánh Thần hiện xuống (Pentecost).

 (Theo sách Tông đồ Công vụ (The Acts of The Apostles) viết như sau: "Sau khi Chúa Giêsu về trời, các môn đồ Người cùng với Đức Trinh Nữ Maria Mẹ Chúa trở lại nhà Tiệc ly, nơi Chúa đă lập Bí tích Thánh Thể và chức linh mục, để cầu nguyện chờ Chúa Thánh Thần (Ngôi Ba) xuống ban sức mạnh (Cv 1, 14-26).

Qua mười ngày, đến lễ Năm Mươi, "Khi mọi người cùng nhau đang tề tựu một nơi, bỗng xảy đến từ trời một tiếng rào rào như thể do cuồng phong gửi đến, vang dậy cả nhà, nơi họ đang ngồi, và họ thấy những lưỡi như  lửa, phân tán dần mà đậu trên mỗi người trong họ. Tất cả họ được đầy Thánh Thần, họ bắt đầu nói những tiếng lạ, tùy theo Thánh Thần ban cho họ phát ngôn... Ngày hôm ấy, sau bài giảng của Phêrô, lối 3 ngàn người đă chịu thanh tẩy (baptized). (Cv 2, 1-41)

 

9. Có cần gia nhập Giáo hội Công giáo không?

-  Công đồng Vaticanô 2 quả quyết: " Giáo hội Công giáo cần cho phần rỗi...

Chúa Kitô đă xác nhận sự cần thiết của Giáo hội mà mọi người phải bước vào qua cửa phép Rửa.

Những ai biết rằng, Giáo hội Công giáo, được Thiên Chúa thiết lập nhờ Chúa Giêsu Kitô, như phương tiện cứu rỗi cần thiết, mà VẪN KHÔNG MUỐN gia nhập, hoặc KHÔNG MUỐN KIÊN TR̀ sống trong Giáo hội này th́ không thể được cứu rỗi" (Gh 14).

 

(Những tín hữu Công giáo: Là những người đă lănh Bí tích Rửa tội và hiệp thông với Đức Giáo hoàng Rôma.

(Người tín hữu cần hiểu biết, yêu mến và tuân phục Giáo hội, cộng tác với hàng giáo phẩm để xây đắp Giáo hội và truyền bá đức tin.

(Những người Dự ṭng, khi đă rơ ràng xin gia nhập Giáo hội, do ước muốn ấy, họ đă được kết hợp cùng Giáo hội...Mẹ Giáo Hội ấp ủ họ như con cái của ḿnh trong t́nh yêu thương và chăm lo cho họ  (Gh 14)

 

10. Chúa Kitô hiện diện trong Giáo hội cách nào?

- Chúa Kitô hằng hiện diện trong Giáo hội, nhất là trong các hoạt động phụng vụ:

a/ Trong Thánh lễ (trong con người thừa tác viên, Ngườidâng ḿnh nhờ thừa tác vụ của các linh mục),

b/ Trong Lời của Người (Kinh Thánh),

c/ Trong Ḿnh và Máu Thánh,

d/ Trong các Bí tích nhờ quyền năng của Người, v́ thế, ai rửa tội chính là Chúa Kitô rửa,

đ/ Trong cộng đoàn hội hfdỏ cầu khẩn và hát Thánh vịnh: "Đâu có hai ba người hfdỏ lại nhân danh Thầy, Thầy sẽ ở giữa họ" (Pv 7).

 

11. Những Điều Răn của Giáo hội: (Glcg92 số 2041 - 2043)

Để con cái Giáo hội gia tăng đời sống Phụng vụ, cầu nguyện, làm việc lành phúc đức, gia tăng t́nh mến Chúa và tha nhân trong việc sống đạo, Giáo hội đặt thêm một ít điều, và chỉ buộc những người Công giáo đă đến tuổi khôn, thường từ 7 tuổi trở lên phải giữ (GL 11).

      

1. Thứ nhất: Dự lễ ngày Chúa nhật cùng các ngày lễ buộc (obligation).

Một năm có 52 Chúa nhật, giáo dân phải đi dự lễ để thờ phượng, cảm tạ ơn Chúa...

Ngoài 52 Chúa nhật trên, Giáo hội c̣n một số lễ trọng, buộc mọi giáo dân phải dự lễ, nếu tự ư v́ lười mà bỏ khi không có lư do "quan trọng" sẽ mắc tội trọng.

Tại Hoa kỳ, tín hữu sẽ đi dự thêm sáu (6) lễ trọng sau:

2 lễ kính Chúa: Lễ Chúa Giáng sinh (25 tháng 12 hàng năm), lễ Chúa Lên Trời (vào một thứ Năm trong tháng Năm);

3 lễ kính Đức Mẹ: Lễ Mẹ Thiên Chúa (Mother of God - ngày 1 tháng Giêng đầu năm mới), lễ Mẹ Lên Trời (Assumption of Mary - ngày 15 tháng Tám), lễ Mẹ Vô Nhiễm Nguyên tội (Immaculate Conception - ngày 8 tháng 12);

1 lễ kính các Thánh nam nữ đang hưởng phúc trên trời (All Saints - ngày 1 tháng 11).

      

Buộc dự 6 lễ kể trên, nhưng theo thói quen bên Hoa kỳ không buộc kiêng việc xác, nếu ngày lễ buộc đó cử hành vào ngày thường trong tuần. Cũng không buộc dự lễ và kiêng việc xác nữa nếu lễ Mẹ Thiên Chúa, Mẹ Lên Trời và lễ Các Thánh nhằm vào Thứ Hai hoặc Thứ Bảy.

 

2. Thứ hai: Xưng tội một năm ít là một lần.

Thân thể ta cần tắm gội cho sạch sẽ, và càng năng tắm gội càng sạch sẽ; linh hồn ta cũng cần tắm rửa trong Bí tích Giải tội để được trong sạch, nhất là sạch tội trọng để sẵn sàng bất cứ lúc nào, dù bị chết bất ngờ, cũng chắc được phần rỗi.

Giáo hội buộc xưng tội ít là mỗi năm một lần, tuy không chỉ rơ phải xưng lúc nào, nhưng để thuận tiện rước lễ Mùa Phục sinh, các giáo dân thường xưng tội vào Mùa Chay. Nhiều người có thói quen tốt, xưng tội Mùa Vọng để đón mừng Chúa Giáng sinh, và xưng tội Mùa Chay để đón mừng Chúa Phục sinh, và c̣n xưng đôi ba lần nữa trong năm.

Dù chỉ có tội nhẹ, Giáo hội khuyên nên xưng để linh hồn được nhiều ơn qua Bí tích này (GL 988,2).

 

3. Thứ ba: Rước Ḿnh Thánh Chúa trong mùa Phục sinh.

Mùa Phục sinh theo lịch Phụng vụ được tính từ Lễ Chúa Phục sinh tới lễ Chúa Thánh Thần xuống. Theo Luật Giáo hội hiện hành, nếu v́ lư do chính đáng nào không rước lễ trong Mùa Phục sinh được, có thể hiệp lễ vào mùa khác trong năm (GL số 920)

 

4. Thứ bốn: Thánh hoá các ngày lễ buộc tôn kính Chúa, Đức Mẹ và các Thánh.

Buộc dự lễ và kiêng việc xác, trừ khi được miễn chuẩn.

 

5. Thứ năm: Giữ chay, kiêng thịt những ngày Giáo hội dạy.

Trên con đường về quê trời, người tín hữu bị ma quỉ, thế gian và xác thịt ḿnh tấn công, lôi kéo về đàng tội, nên Giáo hội khuyên noi gương Chúa Kitô, Người đă giữ chay, cầu nguyện trước khi Người ra giảng đạo.

Không phải chỉ có đạo Chúa mới dạy giữ chay, các đạo khác ở Việt nam như đạo Phật, Phật giáo Hoà hảo...đều có những ngày chay trong tháng.

Ngày giữ chay trong đạo Công giáo là ngày chỉ ăn một bữa no, c̣n một hay hai bữa kia ăn lơ lửng, bụng c̣n đói.

Luật Giáo hội hiện nay chỉ buộc giữ chay 2 ngày trong Mùa Chay: Thứ Tư lễ Tro và Thứ Sáu tuần Thánh. Khi đi lễ Chúa nhật, các cha sẽ nhắc nhớ điều này, hoặc đọc trong tờ Thông tin mỗi giáo xứ, cộng đoàn.

Luật giữ chay buộc các người Công giáo từ 18 tuổi trở lên đến bắt đầu 60 (GL 1252), trừ những người yếu đau bệnh nạn, bà mẹ nuôi con thơ, người lao công nặng nhọc.

Kiêng thịt: Tại Hoa Kỳ, chỉ phải kiêng thịt các thứ Sáu Mùa Chay, thứ Tư lễ Tro và Thứ Sáu Tuần Thánh, ngày hôm đó không được ăn thịt các loài máu nóng; nhưng được ăn mỡ, nước từ thịt (broth), trứng, sữa, các đồ gia vị.

Luật kiêng thịt buộc người Công giáo đủ 14 tuổi trở lên tới chết, không giới hạn (GL 1252), trừ những bệnh nhân không thể ăn thứ khác hay bệnh viện chỉ cho ăn thịt.

(Khi có những nghi ngờ về các luật buộc dự lễ, kiêng việc xác, giữ chay, kiêng thịt...trong những trường hợp riêng, cần phải hỏi hoặc xin phép các linh mục xứ hoặc các linh mục có nhiệm vụ trên mỗi Cộng đoàn.)

 

6. Thứ Sáu: Các tín hữu c̣n có nghĩa vụ, tùy khả năng mỗi người, đóng góp công của cho các nhu cầu vật chất của Giáo hội (Gl. 222).

 

 12. Gương lành:

Cuộc hành tŕnh của đời tôi.

 

Linh mục Bửu Dưỡng, ḍng thánh Đaminh, là giáo sư triết học của viện Đại học Sài g̣n. Ngài là con cháu của các vua triều Minh Mạng, Tự Đức. Ngài đă viết về ơn Chúa đă ban cho ngài được làm con Chúa qua bao nhiêu chống đối của nội tâm ḿnh.

Thuộc gia đ́nh theo Khổng và Phật, từ nhỏ cậu Bửu Dưỡng đă "rất ghét Kitô giáo", cậu "không muốn có một liên hệ nào dù xa gần với các linh mục hay người Công giáo, không bao giờ đọc một cuốn sách nào dính dáng đến Công giáo. Mỗi khi thấy chữ Thiên Chúa, cậu muốn đổi ngay thành chữ Trời (Trời của người Việt nam).

Nhưng Chúa đă dùng những lư luận về Công giáo của một người bạn cùng trường ḍng các Sư huynh, của một vài người bạn là bác sĩ, kỹ sư  để chinh phục cậu dần dần... Cậu cũng đă bắt đầu đọc vài tư tưởng của Chateaubriand và Pascal. Những tư tưởng của hai người này cũng như nhiều tư tưởng khác về Công giáo làm tâm tư cậu dằn vặt suốt 3 năm trời. Nhưng khi nghĩ tới phải theo tôn giáo ấy, cậu vẫn quyết liệt từ chối, v́ nó vẫn là tôn giáo của ngoại bang đưa vào.

Cuối cùng, một ngày kia, cậu đến thăm ông nội, trong nhà đang có một tu sĩ Phật giáo, tu sĩ này lại ca tụng những thầy ḍng khổ hạnh (Xitô) bên Công giáo. Đời sống của những vị tu hành này đă ảnh hưởng nhiều nơi cậu, cuối cùng đưa cậu đến quyết định xin gia nhập Công giáo. Cậu đă tŕnh bày tâm hồn với Bề trên nhà Ḍng Xitô và chính ngài đă rửa tội cho cậu ngày lễ Đức Mẹ Lên Trời (15/8). Không những Bửu Dưỡng đă trở thành người Công giáo, sau này ông c̣n trở thành linh mục ḍng tu Thánh Đaminh.

(Sách Những Mảnh Xương Khô trong Sa mạc trang 164- 173)