Bài hai mươi

 GIÁO HỘI CÔNG GIÁO

VÀ CÁC GIÁO HỘI KHÁC

(Glcg92 838-856)

 

Bài trích Phúc âm theo thánh Matthêu: (Mt 28, 16-20)

"Mười một môn đệ đi tới miền Galilê, đến ngọn núi Chúa Giêsu đă truyền cho các ông đến. Khi thấy người, các ông bái lạy, nhưng có mấy ông lại hoài nghi. Đức Giêsu đến gần, nói với các ông: "Thầy đă được trao toàn quyền trên trời dưới đất. Vậy anh em hăy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ, làm phép Rửa cho họ nhân danh Cha và Con và Thánh Thần, dạy bảo họ tuân giữ những điều Thầy đă truyền cho anh em. Và đây, Thầy ở cùng anh em mọi ngày cho đến tận thế".

 

1- Trước khi về trời, Chúa đă trao cho các môn đệ sứ mạng: "hăy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ Chúa", tức là t́m kiếm người được hưởng Nước Trời.

Sau khi Chúa Thánh Thần ban ơn đổi mới, các Tông đồ đă chia nhau đi giảng đạo Chúa khắp nơi, thành lập hàng giáo phẩm, thu tập nhiều tín đồ. Đó là Giáo hội Công giáo thời đầu. Giáo hội này tiếp tục tiến triển từ Giêrusalem nước Do thái qua các nước khác. Sách Tông đồ Công vụ kể lại những chuyện trên.

 

2. Những đặc điểm của Giáo hội Công giáo:

Giáo hội Công giáo có 4 điểm đặc biệt sau (Glcg92 811-866): Duy nhất, thánh thiện, công giáo, tông truyền.

- (Duy nhất (one) chỉ có một nhiệm thể (mystical body) cho một đầu là Chúa Kitô,

- Thánh thiện (holy) v́ các chi thể ở trong Chúa Kitô và qua Chúa Kitô được nên thánh và được cứu rỗi

- Công giáo (phổ  quát: universal) chung cho mọi dân trên địa cầu,

- Tông truyền (apostolic) v́ giáo lư được truyền từ Chúa Kitô xuống qua các Tông đồ và được Giáo hội ǵn giữ tới nay và tới tận thế.

 

Giáo hội Chúa Kitô từ thời đầu tới nay:

- Chúa Kitô, Đấng Sáng Lập: Giáo Hội Công giáo, Ṭa Thánh tại Rôma,Thủ lănh Phêrô

Các Giáo hoàng kế tiếp tới nay (2004) là 264 vị.

năm 100

năm 200

năm 700

..............

năm 1054 Tách ra GH Chính thống Đông phương (Easten Orthodox)

năm 1521 Tách ra GH Thệ phản  do Lm. Lutherô khởi xướng (Protestant Church), từ giáo phái này sinh hàng trăm giáo phái khác lấy Tin lành Phúc âm làm tiêu chuẩn sống đạo.

năm 1527 Tách ra GH Anh giáo (Anglican)  do vua Henri 8 khởi xướng.

 GHCông giáo vẫn tiếp tục tồn tại qua các thời đại

 ........

3. Lư do phát sinh Giáo hội Chính thống Đông phương (Eastern Orthodox):

- V́ vấn đề chính trị, nghi lễ và tập tục, nên đôi bên Đông-Tây  đă chia rẽ và phạt vạ nhau.

(Giáo hội Chúa Kitô thiết lập trên 12 tông đồ lưu truyền từ đầu tới năm 1054. V́  vua Constantinô rời kinh đô từ bên Rôma về bên Đông phương (Hy lạp), nên ngoài lư do chính trị giữa Đông và Tây của đế quốc Rôma, thời ấy c̣n có vấn đề tranh luận "dâng lễ bằng bánh không men hay có men", giữ chay thứ Bảy hay thứ Sáu, linh mục độc thân hoặc được lập gia đ́nh...đôi bên tức giận phạt vạ nhau, chấm dứt liên lạc. Giáo hội Đông phương tách rời Giáo hội Rôma. Giáo hội Đông phương cho ḿnh là Giáo hội Chính thống (Orthodox Church) được cai quản do các Giáo chủ (Patriarch) thành Constantinople.

Từ năm 1453 trở đi, Giáo hội Chính thống đă chia thành nhiều chi nhánh (Lm. Bùi đức Sinh, Lịch sử Giáo hội Công giáo trang 309-311).

Năm 196? Đức Giáo Hoàng Phaolô 6 và Đức Thượng phụ (Patriarch) Dimitrios đă ḥa giải để đôi bên liên lạc như cũ, dù chưa được trọn vẹn.

 

4. Lư do nẩy sinh Giáo hội Thệ phản (Protestant).

- V́ bất măn một số vấn đề trong Giáo hội Công giáo, linh mục Lutherô đă khởi xướng phong trào thệ phản (tuyên thệ phản lại Công giáo).

(Năm 1521, v́ bất măn với một số vấn đề trong Giáo hội Công giáo, linh mục Lutherô đă tách rời, đi theo đường của ḿnh: Ông bỏ ân xá, bỏ Thánh lễ, bỏ xưng tội, bỏ tôn kính ảnh tượng, bỏ quyền tối cao của Đức Giáo hoàng...nhóm ông được một số nhà vua Âu châu thời đó ủng hộ. Lutherô đă cùng đồng bạn tuyên thệ phản đối Đức Giáo hoàng Rôma, lập ra giáo phái mới lấy Tin lành Phúc âm làm nền tảng cho đạo. Do đó người ta gọi là Giáo hội Tin Lành. V́ không có thủ lănh , cho tới nay Tin lành chia ra thành mấy trăm giáo phái khác nhau.. Ngay tại Mỹ có tới 418 giáo phái Tin lành khác nhau).

 

5. Lư do nào phát sinh Anh giáo (Anglican)?

- V́ vua Henri 8, dù đă có vợ là Catherine, ông bất măn với Đức Giáo hoàng Clêmentê 7 không cho ông tháo gỡ hôn phối cũ để lấy Anna Boleyn như ông muốn.

(Vua Henri 8 khi mới lên ngôi được coi là người "Bảo vệ đức tin", nhưng chỉ v́ vấn đề kết hôn mà ông đă phản Giáo hội. Ban đầu, với phép chuẩn, ông kết hôn với Catalina, bà này là vợ của Arthur, anh ruột ông đă chết. Về sau ông say đắm nàng hầu của vợ là Anna Boleyn, nên muốn bỏ Catalina, nhưng Toà thánh không cho, v́ hôn phối của ông với Catalina đă thành phép (Sự ǵ Thiên Chúa đă liên kết, loài người không được phân ly).

Năm 1527 Vua Henry 8 trở nên bất măn, nên ông bắt toàn dân Công giáo nước Anh tách rời Toà thánh Rôma để thỏa măn ư định của ông.(Sách đă dẫn trang 42 - 52).

Ngày nay, Giáo hội Anh giáo đă có nhiều tín đồ dần dần trở về nhập với Giáo hội Công giáo Rôma.

 

6. Lập trường của Giáo hội Công giáo đối với các giáo hội ngoài Công giáo.

- Lập trường của Giáo hội Công giáo đối với các Giáo hội ngoài Công giáo là Tôn trọng nhau

(Lập trường này được tŕnh bày rơ ràng trong Tuyên ngôn về Liên lạc của Giáo hội với các Tôn giáo ngoài Kitô giáo như sau:

" Với các dân nhận một Vị Thần linh tối cao hay một người Cha...Ấn giáo (Hinduism)...Phật giáo (Buddhism)... Giáo hội Công giáo không hề phủ nhận những ǵ là chân thật và thánh thiện nơi các tôn giáo đó. Với ḷng kính trọng chân thành...tuy rằng có nhiều điểm khác với chủ trương mà Giáo hội duy tŕ.

Hồi giáo (Islam) cùng thờ một Thiên Chúa duy nhất...Do thái giáo (Judaism) con cháu Abraham của Cựu ước...Giáo hội bác bỏ mọi sự kỳ thị hoặc đàn áp chủng tộc hay màu da, giai cấp hay tôn giáo, v́ thái độ ấy đối nghịch với tinh thần Chúa Kitô...Giáo hội khẩn thiết kêu mời các Kitô hữu hăy sống ngay lành giữa lương dân, nếu có thể tùy khả năng mà sống thuận hoà với hết mọi người như những người con đích thực của một Cha trên trời"(sắc lệnh Ngoài Kitô giáo số 1-3).

 

7. Lập trường Giáo hội Công giáo đối với các tôn giáo mang danh Kitô giáo.

- Đối với các tôn giáo mang danh Kitô, Giáo hội Công giáo chủ trương "Tái lập sự hiệp nhất giữa toàn thể các Kitô hữu theo ước nguyện của Chúa Kitô: " Xin cho chúng nên một như Cha Con Ta là Một".

(Giáo hội khuyến khích mọi người phải lưu tâm đến sự hiệp nhất, hoán cải tâm hồn, hiệp nhất trong lời cầu nguyện, t́m hiểu nhau, cộng tác với anh em ly khai" (Sắc lệnh về Hiệp nhất).

 

Tôn trọng tự do tôn giáo.

Đối với tôn giáo nói chung, Giáo hội chủ trương Tự do Tôn giáo, v́ theo mạc khải cũng như gương hành động của Chúa Kitô "Không ai bị cưỡng bách phải chấp nhận đức tin trái với ư muốn...nhưng cũng yêu cầu các chế độ chính trị thế giới tôn trọng tự do tín ngưỡng, không ai được cản trở người ta tự do chấp nhận đức tin" (Tuyên ngôn Tự do Tôn giáo).

 

Truyền giáo là sứ mệnh của Giáo hội.

Dù tôn trọng tự do tôn giáo, Giáo hội luôn phải vâng lời Đấng Sáng Lập là Chúa Kitô mà thi hành sứ mạng truyền giáo, mà Giáo hội đă nhận từ Chúa Kitô: "Hăy đi thâu nạp môn đồ khắp các dân..."(Mc 16,15)

Người Công giáo có bổn phận truyền giáo bằng lời cầu nguyện,  sống đạo tử tế, tham gia công việc tông đồ và hy sinh đóng góp tài lực cho việc truyền giáo.

 

 Gương lành:

Bác sĩ Lert Srichanda, người Thái

Năm 21 tuổi, ông nhập tu tại một ngôi chùa, và trở thành nhà sư trong 3 tháng suốt mùa Chay tịnh theo Phật giáo. Sau đó ông theo học tại Học viện Wan Yan tại Hồng kông dưới sự hướng dẫn của các cha Ḍng Tên. Ông đă được rửa tội trong đạo Công giáo. Ông đă thành lập hội Ái Hữu Công giáo và sáng lập viên bệnh viện Thánh Giuse tại Bangkok.

Theo ông Lert, Đức phật không phải là Đức Chúa, Phật cũng không tin Thiên Chúa, không ban bố giới răn, mà chỉ cho những lời khuyên, ai theo hay không không quan trọng người ta chỉ cứu được ḿnh thôi, không cứu ai khác. Đức Phật không cứu rỗi ai.

Khi một Phật tử theo đạo Công giáo, họ không bị buộc từ bỏ những điều luân lư như giết người, trộm cắp... Họ không được giết người, nhưng được phép diệt trừ các loại sinh vật nguy hiểm để tự vệ về sức khỏe và đời sống cho chính họ và cho người khác. Ngay cả v́ tự vệ, đôi khi đưa đến cái chết của những kẻ thù. Tiêu diệt sự sống cách vô lư vẫn không được chấp nhận. Dù với Phật tử hay người Công giáo, ăn cắp vẫn là tội, ngoại t́nh và tham lam ăn uống cũng vậy.

Chúng ta không đoán được ư định của Thiên Chúa . Đừng hỏi Tại sao Thiên Chúa  lại dựng nên các Phật tử hay những người theo tôn giáo khác".

Lert là con nhà nghèo. Năm 12 tuổi, cha chết, chỉ c̣n 2 mẹ con. Cậu không có tiền học nội trú trường đạo Tin lành, bù lại, sau giờ học, cậu quét dọn sân trường, nhặt vỏ chuối, rác rến để lấy thù lao trừ vào tiền học phí. Cậu chăm học và học khá. Cậu dự cả lớp Kinh Thánh. Cậu rất thích các câu chuyện Cựu Ước và chuyện đời Chúa Giêsu, tám mối Phúc thật, đời sống nghèo của Chúa. Cậu về kể cho mẹ nghe, và xin mẹ cho theo đạo Tin lành. Mẹ cậu bằng ḷng. Cậu rất sung sướng chờ ngày được rửa tội và được ăn bánh thánh. Cậu lo giặt sạch bộ quần áo duy nhất, và tính đi mượn đôi vớ để xỏ, v́ một chiếc vớ của cậu đă bị chó nhai rách. Đến ngày rửa tội, cậu sung sướng đứng vào hàng với các bạn, nhưng một thầy giáo kéo cậu ra, mà không giải thích lư do. Sau này cậu được biết: khi mẹ cậu đến trường đóng tiền học, nhà trường tăng giá học phí mà mẹ con cậu không có đủ tiền. Cậu phải thôi học. Về sau cậu được vào trường Công giáo, và đă được ơn trở thành con Chúa, con Đức Mẹ.

(Trích Lm Bùi Đức Tiến, sách Những Mảnh Xương Khô trong Sa Mạc,  trang 30-40)