Bài 22

BỐN SỰ CUỐI ĐỜI (TỨ  CHUNG)

 

Bài trích Tin Mừng theo thánh Gioan (Ga 11, 17-26):

"Khi tới thành Betania, Chúa Giêsu thấy anh Lagiarô đă chôn trong mồ được bốn ngày rồi. Bêtania cách Giêrusalem không đầy ba cây số...vừa được tin Chúa Giêsu đến, cô chị Macta liền ra đón Người, c̣n cô em Maria th́ ngồi ở nhà. Cô Macta nói với Chúa Giêsu: "Thưa Thầy, nếu có Thầy ở đây, em Lagiarô con đă không chết, nhưng bây giờ con biết: Bất cứ điều ǵ Thầy xin cùng Thiên Chúa, Người cũng sẽ ban cho Thầy". Chúa Giêsu nói: "Em chị sẽ sống lại". Cô Macta thưa: "Con biết em con sẽ sống lại, khi kẻ chết sống lại trong ngày sau hết". Chúa Giêsu liền phán:

"Chính Thầy là Sự Sống lại và là Sự Sống, ai tin vào Thầy th́ dù đă chết, cũng sẽ được Sống. Ai c̣n sống mà tin vào Thầy, sẽ không bao giờ phải chết".

 

Qua bài Phúc âm trên, ta biết thêm những điều sau: Sự Chết và sự Sống lại. Chết là một trong bốn sự sau cùng của đời người. Bốn sự đó đạo Công giáo gọi là Tứ chung.

 

1. Tứ chung là ǵ?

-Tứ chung  (Four last things) chỉ về bốn sự việc cuối cùng của cuộc sống con người, đó là: Chết (death), Phán xét (judgment), Thiên đàng (Paradise), và Hoả ngục (Hell).

Chết: Người Việt thường nói: "Sinh kư, tử qui" (Sống gửi, chết về). Người ta thấy sự ngắn ngủi của cuộc đời con người, dù là vua chúa hay thường dân:

Đời người khác thể đoá hoa,

Sớm c̣n, tối mất, nở ra lại tàn.

Và người ta bảo nhau:

Đời người có tử, có sanh,

Sống lo chức phận, thác dành tiếng thơm.

 

2. Sự chết theo ư nghĩa Kinh thánh là bởi đâu?

- Theo Kinh Thánh, v́ ông bà Nguyên tổ loài người là Ađam, Evà đă phạm tội ăn quả Chúa cấm nên ông bà và con cháu phải chết.

Con người thành bởi hồn thiêng và xác thể hợp lại, nên khi chết là lúc hồn ĺa xác. Xác nằm chờ chôn táng dưới đất, hoặc hoả thiêu (cremate) tùy theo phong tục mỗi địa phương.

 

3. Hỏa táng:

- Ngày nay, Giáo hội  Công giáo  cho phép tín hữu được hoả táng xác chết theo phong tục địa phương (GL 1176,3).

Xác người ta ngày sau hết, tức ngày tận thế, khi Chúa Kitô lại xuống xét xử muôn loài sẽ được sống lại, hợp với hồn ḿnh măi để bước vào số phận mới: Lên Thiên đàng hay xuống Hoả ngục. Trong kinh Tin kính ta đọc: "Tôi tin xác loài người ngày sau sống lại, tôi tin hằng sống vậy".

 

4. Việc ǵ xảy ra cho linh hồn ngay sau khi ĺa khỏi xác?

- Đó là chịu phán xét. Tất cả mọi người sẽ phải tŕnh diện trước toà Chúa Kitô để mỗi người lănh lấy thành quả đời ḿnh trong thân xác, xứng với các việc đă làm, hoặc lành hoặc dữ (2 Cr 5,10).

Linh hồn mỗi người sẽ không đầu thai vào kiếp khác, hay không đi lang thang, nhưng sẽ bị xét xử về mọi tư tưởng, lời nói, việc làm và những việc thiện phải làm mà đă bỏ qua.

 

5. Sau khi chịu phán xét, linh hồn sẽ đi đâu?

- Tùy tội phúc khi c̣n sống mà vào một trong ba nơi đây: Thiên đàng, hỏa ngục hoặc luyện ngục.

a/ Lên Thiên đàng, nếu sạch mọi tội trọng, tội nhẹ và đền tội đă đủ. Đó là người sống trong ơn thánh, trong t́nh bạn với Chúa (Glcg92 số 1023).

b/ Xuống Hoả ngục, nếu có tội trọng, sống gian ác mà không ăn năn sám hối.

c/ Vào Luyện ngục (Purgatory), nếu c̣n có những tội nhẹ hay đền tội chưa đủ.

Các em bé Việt khi chơi nhảy ô với nhau thường hát:

Thiên đàng hỏa ngục đôi quê,

ai khôn th́ về ai dại th́ sa,

đêm nằm nhớ Chúa nhớ cha,

đọc kinh cầu nguyện kẻo sa linh hồn,

linh hồn phải giữ linh hồn,

đến khi ngày chết được lên thiên đàng.

 

- Thiên Đàng (Paradise) là "Nhà của Thiên Chúa, Chúa ở với loài người, Ngài lau khô nước mắt họ, sẽ không c̣n chết, c̣n khóc, c̣n than, c̣n khổ..." (sách Khải huyền 21, 3-4). Phúc nhân đời đời chiếm hữu T́nh yêu Chúa.

"Một đoàn lũ đông đảo không biết cơ man nào mà kể, thuộc mọi ṇi giống, ḍng họ, dân tộc, tiếng nói, đứng trước ngai và trước Chiên Con, ḿnh vận áo dài trắng tinh, tay cầm cành lá vạn tuế...Đó là những người từ cuộc quẫn bách lớn lao mà đến. Họ đă giặt áo họ và phiếu trắng tinh trong máu Chiên Con...Họ sẽ không bao giờ c̣n phải đói hay khát nữa. Mặt trời nóng bức sẽ không c̣n làm khổ họ nữa. Chiên Con đưa họ tới nguồn nước sự sống, Thiên Chúa lau sạch nước mắt họ" (Kh 7, 9- 17).

 

- Hoả ngục (Hell) là nơi giam giữ các quỉ (devils) và các kẻ phạm tội trọng không chịu sám hối phải vào. H́nh khổ nặng nhất là đời đời mất T́nh yêu Chúa.

"Ai thờ lạy Mănh thú...sẽ phải uống rượu thịnh nộ của Thiên Chúa. Nó sẽ bị h́nh phạt trong lửa sinh diêm...khói h́nh phạt chúng bốc lên đời đời. Đêm ngày chúng không được an nghỉ" (Kh 14, 9-11)

"Lũ đớn hèn, bội tín, vô luân, sát nhân, dâm dật, phù phép, thờ quấy, và gian dối, phần của chúng là nơi vũng lửa sinh diêm, đó là cái chết thứ hai" (sách Khải huyền 21, 8).

Trong hỏa ngục, phải chịu lửa thiêu đốt, lương tâm cắn rứt măi măi không cùng, v́ đă không biết lợi dụng cuộc đời chóng qua để thờ phượng Chúa, không sám hối tội ḿnh, lại c̣n cả dám quay lưng chống lại Thiên Chúa, không sống công b́nh, bác ái như Chúa Kitô dạy (Glcg92 số 1033-1036).

Cố chấp không ăn năn sám hối, không tin vào Thiên Chúa nhân từ hằng muốn mọi người được cứu rỗi, thật là điều rất dáng buồn. Chúa Kitô đă nói:

"Được lời lăi cả thế gian mà thiệt mất linh hồn nào được lợi ích ǵ? Lấy ǵ đổi lại cho cân? (Matthêu 16, 26).

 

 

 

Bài đọc thêm

 

CƠI CỰC LẠC VÀ ĐỊA NGỤC

THEO QUAN NIỆM NGƯỜI VIỆT

 

Người Việt thường quan niệm....Hồn những người thiện, sau khi chết được về thế giới thần tiên, ở núi Côn Lôn hoặc ở cơi cực lạc Tây phương.

Núi Côn lôn ở hết sức cách xa mặt đất, giữa vời thế giới. Chủ nhân thế giới này là Tây Vương Mẫu, vợ của Ngọc Hoàng. Cung điện xây trên đỉnh núi cao hơn chín tầng, làm toàn bằng ngọc. Chung quanh điện là những vườn hoa tiên giới, muôn sắc muôn hương, với cây Đào Trường Sinh. Những thần tiên nơi đây sống măi măi trong vui chơi yến tiệc. Chỉ hồn những người đặc biệt, hoặc có công trạng với thế gian khi chết mới được lên đây, ăn trái đào vườn Tây Vương Mẫu mà sống bất tử ở cơi thần tiên.

Những hồn người hiền đức được ở cơi Cực lạc. Chốn này ở phía cực Tây phương, cách xa cơi trần hằng mấy ngh́n thế giới. Bốn phía cơi này đều khép chặt. Có bảy tầng đài với bảy hàng cây cảnh lá toàn bằng ngọc, phát ra điệu nhạc mỗi khi nghe gió nhẹ thoảng qua. Có những hồ sen hoa nở muôn đời, cát bằng vàng ṛng dưới đáy nước. Ven hồ cỏ bằng bảy sắc ngọc. Các loài chim đều lông ngũ sắc, tiếng hót lên thành lời ca hát đạo đức. Mưa toàn bằng hoa phủ lên mặt đất.

Ở cơi cực lạc, người ta sống một đời đều đặn như tu hành: Mỗi sáng hừng đông, đem hoa đi tặng tất cả chư Phật ở các thế giới khác, đến trưa mới về ăn. Tai luôn luôn nghe những lời chim hót, gió thổi qua cây ngọc, khiến người ta nghĩ đến Phật, Pháp và chư Phật, không c̣n phải luân hồi khổ ải nữa.

Những người hiền đức đến giờ chết ḷng sẽ không bị vẩn đục, v́ Phật sẽ hiện ra đưa linh hồn họ lên toà sen, cho đến khi sạch hết bụi trần, hồn sẽ từ trong hoa nở ra bay về cơi cực lạc ở Tây phương.

DIÊM VƯƠNG: Theo quan niệm này th́ thế giới phía dưới mặt đất của loài người gọi là cơi âm do một vị thần Trời giao cho cai quản, gọi là Diêm vương. Những người chết, phải đi xuống cơi âm để Diêm vương xét xử, chịu h́nh phạt, trước khi cho hoá kiếp đầu thai.

ĐỊA NGỤC: Địa ngục gồm 18 tầng. Mỗi tầng dành riêng những cực h́nh cho các tội trạng rơ rệt: Những kẻ cho vay ăn lời ác nghiệt, những thầy lang dốt nát làm chết người, những kẻ tham quan, vu khống cho người, những người làm vàng bạc giả, những con buôn bất lương,...đều có các thần riêng trị tội bằng trăm cách ghê gớm như bị móc mắt, bị nuốt thỏi vàng đang nóng, bị quăng trên các ngọn núi có giáo mác nhọn đâm chọc, bị nhúng vào vạc dầu sôi, bị cưa thành những miếng nhỏ...Sau mỗi cực h́nh, hồn trở lại trạng thái như lúc đầu để chịu khổ tiếp. Khi chịu đủ cực h́nh đền tội, hồn được đầu thai làm thú vật...Trong cơi Địa ngục đen tối, đầy tiếng kêu la, oán trách. Cũng có những vong hồn, đó là những hồn chết oan uổng nay biến thành quỉ đói, phải sống đời đời ở Địa ngục, trừ khi kiếm được hồn khác thay thế. Các vong hồn này đôi khi được trở về cơi trần để cám dỗ cho ai chết dữ như họ th́ họ được đầu thai kiếp khác.

Để cứu vớt các hồn trong Địa ngục, có một vị thần lành gọi là Địa tạng Bồ tát, đi các tầng Địa ngục cứu những kẻ cầu khẩn.

(Hoàng Trọng Miên, Việt nam Văn học Toàn Thư, cuốn I trang 82-84))

 

*** Những quan niệm của người Việt về hồn con người sau khi chết, về cơi Cực Lạc, về Diêm Vương, Địa ngục...dầu là tâm thức chung, nhưng đă pha lẫn nhiều với thần thoại Trung quốc,  ngày nay cũng khó phân biệt được nguyên vẹn tính chất của bên nào, v́ cả hai đều chịu ảnh hưởng sâu xa Cơi Cực Lạc và Địa ngục Phật giáo. Quan niệm cơi Cực lạc này  c̣n mang nặng tính cách vật chất, giống như Thiên đàng của người theo đạo Hồi (Islam) với"sông sữa, ao rượu, với các mỹ nhân, tha hồ mà hưởng lạc".

Thực ra ngay cả việc có cơi Cực lạc và Địa ngục như thế cũng không có minh chứng xác thực, đó chỉ là những niềm mơ ước chung của tâm khảm con người. Ai dám chắc, hay đă có ai chết hiện về quả quyết điều đó.

Quan niệm về Thiên đàng Địa ngục của đạo Công giáo đă được Chúa Giêsu là Thiên Chúa xuống thế dạy trong Kinh Thánh đă chắc chắn có, v́ Chúa là Đấng chân thật không lừa dối ai và không ai lừa dối được Người. Người đă phán: Trong nhà Cha Ta có nhiều chỗ ở (Ga 14,2).